• mobilne podlasie24
  • e-mail
  • SMS
  • Radio

Przeczytaj...

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util

NAUKA I RELIGIA O POWSTANIU WSZECHŚWIATA- Zagadnienia światopoglądowe.
2011-08-12 17:44:42 Artykuł czytany 10304 razy


W publikacji z dnia 2 maja 2011 r. zachęcałem ludzi myślących, młodych i dorosłych, do wypracowywania w sobie światopoglądu „globalnego”, całościowego, opartego na rozumie i wierze. Zachęta ta opiera się na encyklice „Fides et ratio” papieża bł. Jana Pawła II. Twierdzi on, że „rozum i wiara są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy”.


Tymi dwoma równoległymi torami, nauki i religii, pragnę poprowadzić Czytelników w prezentowanym, krótkim opracowaniu kilku podstawowych zagadnień światopoglądowych. Cytuję w nich wypowiedzi uczonych z różnych dziedzin: antropologów, astronomów, biologów, filozofów, fizyków, kosmologów, paleontologów, przyrodników i teologów, zarówno polskich jak i zagranicznych. Z wypowiedziami tymi konfrontuję teksty z Pisma Świętego i dokumentów Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Pozwoli to Czytelnikom dojść do poznania pełnej prawdy i wyciągnięcia odpowiednich wniosków.
Jeśli Czytelnicy zechcą poszerzyć wiadomości na dany temat, mogą sięgnąć po literaturę podaną na końcu każdego opracowania.

1. Już mędrcy i filozofowie starożytni interesowali się tym problemem i na pytanie: skąd wziął się świat, dawali różne odpowiedzi. Tales z Miletu twierdził, że świat powstał z wody, Anaksymander początek wszechrzeczy widział w jakiejś bezkresnej materii, Anaksymenes uważał za tworzywo wszechrzeczy powietrze, z którego powstały rzeczy przez rozrzedzanie i kondensacje. Heraklit z Efezu twierdził, że świat powstał z ognia. Ksenofanes uważał ziemię za początek, z którego powstaje wszystko. Atomiści szkoły abderyckiej: Leucyp i Demokryt za podstawę ewolucji kosmicznej przyjmowali nieskończoną ilość wiecznie istniejących atomów.
Pytanie o powstanie świata podejmowali także uczeni czasów nowożytnych.


2. „Wszechświat ma pewną strukturę, pewien architektoniczny plan, według którego działa (...) Wszechświat ma pewien program, według którego funkcjonuje, a uczeni starają się tę strukturę, czy ten program rozszyfrować, złamać kosmiczny kod i często im się to udaje. Pewne spójne fragmenty kosmicznego kodu, które udało się odszyfrować, nazywamy prawami przyrody. Większe fragmenty, które składają się z wielu praw i układają w większą całość nazywamy - bardziej ambitnie - naukowymi teoriami” -pisze Michał Heller, polski fizyk, laureat Nagrody Templetona w 2008 r.
Historia nauki odnotowała wiele hipotez i teorii naukowych na temat powstania Wszechświata. Wśród nich najbardziej znane to teoria Laplace’a, Jeansa, Schmidta, Hoyle-Bondiego-Golda. Teorie te starały się, zgodnie z prawami fizyki i mechaniki, wyjaśnić powstanie Wszechświata i prawa, którymi on się rządzi. Miały one charakter hipotetyczny. Jedni uczeni pracowali nad uzasadnieniem swych teorii, inni nad ich sprawdzaniem. Wszystkie powyższe teorie nie zostały przez uczonych uznane za wiarogodne.
Dotychczas utrzymała się teoria Prawybuchu (Big – Bang) i ciągłej ewolucji Wszechświata, którą wysunął uczony belgijski Georges Lemaître w r.1929. Stworzył on hipotezę atomu pierwotnego, w której po raz pierwszy w dziejach kosmologii, usiłował opisać całościową historię Wszechświata od Wielkiego Wybuchu do chwili obecnej. Analizował mechanizmy opisujące tworzenie się galaktyk w ekspandującym Wszechświecie. Ostatnie osiągnięcia radioastronomii dają wyniki potwierdzające tę hipotezę, np. promieniowanie tła, przenikające całą przestrzeń kosmiczną Wszechświata. Nie pochodzi ono od żadnego konkretnego źródła na niebie lecz całe niebo „świeci” nim jednostajnie. Odkryto, że owo reliktowe promieniowanie tła to poruszające się swobodnie w przestrzeni kosmicznej fotony o temperaturze około 2,7° K.
Co spowodowało Wielki Wybuch? Co było jego przyczyną? A może był on bez przyczyny? Czy możliwe jest wyobrażenie sobie Wybuchu bez przyczyny, skoro w całym Wszechświecie odkrywamy powiązania przyczynowo-skutkowe?
Od Wielkiego Wybuchu Wszechświat zaczął się rozszerzać, i na tej podstawie współczesna kosmologia mówi wyraźnie o jego początku: jeżeli Wszechświat zaczął się rozszerzać w czasie, zaczął także istnieć w czasie. Obliczono tzw. „moment zerowy” Wszechświata na czternaście miliardów lat wstecz. Moment ten stanowi początek ewolucji kosmicznej.
Na temat przyczyny, sprawcy tego początku, nauka nie zabiera głosu, nie jest bowiem w stanie ustalić jej empirycznie. Przyczyna musiała jednak istnieć, skoro istnieje skutek. W ten sposób „nauka doprowadza do progu metafizyki”- uważa E. Bone, przyrodnik.
„Jeśli chcemy doszukiwać się przyczyny Wielkiego Wybuchu, musi mieć ona charakter pozafizyczny” - twierdzi fizyk P. Davies.
W czasie pierwszych ułamków sekundy swego istnienia Wszechświat naznaczony był chaosem i gorącem (panowała w nim temperatura rzędu ponad sto miliardów miliardów miliardów stopni).
A co było później? „Wszechświat, zrodzony z niczego, gwałtownie wyrwał się z pierwotnego chaosu stwarzając uporządkowane struktury (...) Wydaje się iż wszystko odbyło się tak, jakby od samego początku logika tego Wszechświata była nie do uniknięcia, tak jakby od samego początku dysponował on bardzo szybko wszelkimi czynnikami i sposobem swej organizacji, które miały w ciągu najbliższych milionów lat nadawać mu ład i harmonię (...) Logika świata wydaje się dla nas rzeczywista, lecz jej sens wymyka się nam, podobnie jak same tajemnicze narodziny Wszechświata” -pisze R. Clarke.

Uczeni twierdzą, że bezwładna, pozbawiona formy materia, nie mogła sama z siebie rozwinąć się w znany nam, uporządkowany Wszechświat, który nie istniał przed Wielkim Wybuchem.

3. Dalsze tłumaczenie przejmuje filozofia i teologia. Na temat przyczyny powstania Wszechświata mówi Biblia: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Księga Rodzaju 1,1).
Stworzenie jest to powołanie do bytu czegoś z nicości. Bóg, który zawsze był i jest, do istoty Boga należy bowiem istnienie (zob. Księga Wyjścia 3,14), stworzył atom pierwotny, który wybuchł, bo Stwórca tak chciał. I to jest ten „początek”, „moment zerowy”, od którego odbywa się ewolucja Wszechświata. Ewolucję tę zapoczątkował i utrzymuje nadal Stwórca. Można ją uważać za ustawiczne stwarzanie. „Dzieło stworzenia nie sprowadzało się do powołania do istnienia gotowego świata, lecz było aktem umożliwiającym ewolucję kosmosu, od Wielkiego Wybuchu aż po dzień dzisiejszy”- pisze J.G. Polkinghorne, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Templetona w r.2002.
F. Facchini, profesor paleontologii człowieka na Uniwersytecie w Bolonii (2006 r), rozwija tę myśl: „Świat stworzony przez Boga powstał z Jego woli przejawiającej się w każdym momencie jego istnienia i rozwija się on zgodnie z własnymi mechanizmami i regułami, które - choć może nie wszystkie są nam znane - w miarę upływu czasu stopniowo dążą do realizacji Boskiego planu i stanowią dzieło Boga Stworzyciela w swojej złożonej harmonii”.
Biblia opisuje dzieło stwórcze Boga w ciągu sześciu dni – Heksaemeron. Opisu tego nie należy rozumieć dosłownie. Wśród różnych prób jego wyjaśnienia najwłaściwsza wydaje się ta, że jest to hymn pochwalny na cześć Boga Stwórcy. W hymnie tym powtarza się refren: „A widział Bóg, że były dobre” (zob. Księga Rodzaju 1,1-31).
Na innym miejscu czytamy w Biblii: „Proszę cię, synu, spojrzyj na niebo i ziemię, a mając na oku wszystko, co jest na nich, zwróć uwagę na to, że z niczego stworzył je Bóg” (Druga Księga Machabejska 7,28).
Dzieło stwarzania świata nie zostało zakończone – Bóg stwarza teraz. Kosmologia przedstawia Wszechświat w stanie ewolucji od pierwotnego atomu poprzez rozmaite ery.
Ciągłe stwarzanie świata pochodzi także z uzależnienia świata od Boga w każdej chwili istnienia.

4. Mikołaj Kopernik w czterech miejscach swego dzieła „De revolutionibus orbium coelestium - O obrotach ciał niebieskich” (l543 r) pisze, że świat zawdzięcza swe istnienie Bogu.
Isaac Newton (zm. 1727 r.) wielki fizyk, astronom i matematyk, patrząc w światła Wszechświata, napisał: „To cudowne ułożenie Słońca, planet i komet może być tylko dziełem Istoty wszechmocnej i rozumnej… Ta istota nieskończona rządzi wszystkim. Tą Istotą najwyższą, wieczną i nieskończoną jest Bóg”.
Także współcześni astronomowie i fizycy chylą czoła przed mądrością i potęgą Tego, który powołał świat do istnienia. E.Whittaker pisze: „Musiał być początek obecnego porządku kosmicznego czyli - jak byśmy to nazwali - stworzenie, i nawet możemy w przybliżeniu określić, kiedy to nastąpiło. Epokę tę możemy bez przesady traktować jako stworzenie”. Podobne stanowisko zajmuje E. Milne: „Zmuszeni jesteśmy oddać hołd uprzednio zaszłemu wydarzeniu, mianowicie samemu stworzeniu, bez którego żadne późniejsze zjawisko byłoby niemożliwe”. „Współczesna nauka zmusza nas, by uznać Stworzyciela działającego poza czasem i przestrzenią, będących częścią Jego twórczości, tak samo jak artysta-malarz jest poza swym płótnem” - pisze astronom i fizyk Jeans. A J. Kepler, astronom i matematyk, odkrywca prawa ruchu planet, wyznaje: „Zanim wstanę od stołu, przy którym przeprowadzałem badania, nie pozostaje mi nic innego jak wznieść oczy i ręce ku niebu, pokornie śląc do Stwórcy wszelkiej światłości modlitwę: Wielki jest nasz Bóg i wielka Jego moc i nieskończona Jego mądrość. Chwalcie Go w swojej mowie niebiosa i Ziemio, Słońce i Księżycu, chwal Go i ty duszo moja - Pana i Stwórcę”.
„Albert Einstein - obok Newtona chyba największy fizyk wszechczasów - mawiał, że chciałby poznać tylko jedno: zamysł, jaki miał Bóg stwarzając Wszechświat. Istotnie, stwarzając Wszechświat, Bóg miał racjonalny zamysł, plan lub projekt, wynikający z ogromnej Jego mądrości. Zamysł ten urzeczywistnił. Racjonalny plan Boga jest zawarty w strukturze Wszechświata, podobnie jak projekt architekta tkwi we wzniesionej przez niego budowli .Uczeni, choćby o tym nie myśleli, choćby nawet w to nie wierzyli, nie robią nic innego, jak tylko odszyfrowują plan Stwórcy, zawarty w Jego dziele stworzenia” - stwierdza M. Heller.
Ostatnio pojawiła się w nauce hipoteza wielu Wszechświatów, ale „wszechmoc Boża może powołać do bytu zarówno jeden Wszechświat, jak i nieskończenie wiele Wszechświatów. Hipoteza ta ukazuje wielkość i wszechmoc Boga” (M.Heller), bowiem Bóg - Stwórca jest Duchem nieskończenie mądrym i potężnym.

5. Pogląd nauki i religii katolickiej na powstanie Wszechświata jest zbieżny i komplementarny. Potwierdzają to także dokumenty urzędowe Kościoła.
Katechizm Kościoła Katolickiego, ogłoszony w r.1992 przez papieża bł. Jana Pawła II, podaje:
„Zagadnienie początków świata i człowieka jest przedmiotem licznych poszukiwań naukowych, które wspaniale wzbogaciły naszą wiedzę o wieku i wymiarach Wszechświata, o powstawaniu form żywych, o pojawieniu się człowieka. Odkrycia te skłaniają nas do coraz głębszego podziwu dla wielkości Stwórcy, do dziękczynienia za wszystkie Jego dzieła oraz za rozum i mądrość, jakich udziela On uczonym i badaczom. Mogą oni powiedzieć za Salomonem: 'On dał mi bezbłędną znajomość rzeczy: poznać budowę świata i siły żywiołów (...) pouczyła mnie bowiem mądrość - sprawczyni wszystkiego' (Mdr 7,17-21)” (n.283).
„Wierzymy, że Bóg, aby stwarzać, nie potrzebuje niczego istniejącego wcześniej ani żadnej pomocy. Stworzenie nie jest także emanacją substancji Bożej. Bóg stwarza w sposób wolny z niczego” (n.296).
„Jedynym powodem, dla którego Bóg stwarza, jest Jego miłość i dobroć: 'Kluczem miłości otworzył swoją dłoń, by dokonać dzieła stworzenia'- św. Tomasz z Akwinu. Sobór Watykański I wyjaśnia: 'Jedyny i prawdziwy Bóg, w swojej dobroci i swoją wszechmocną potęgą, nie dla powiększenia lub osiągnięcia własnego szczęścia, ale dla objawienia swojej doskonałości przez dobra, jakich udziela stworzeniom, całkowicie wolną decyzją, od początku czasu, stworzył z nicości dwa rodzaje stworzeń: stworzenia duchowe i materialne” (n.293)
„Po stworzeniu Bóg nie pozostawia stworzenia samemu sobie. Nie tylko daje mu byt i istnienie, ale w każdej chwili podtrzymuje je w istnieniu, pozwala mu działać i prowadzi je do jego celu. Uznanie tej pełnej zależności od Stwórcy jest źródłem mądrości i wolności, radości i ufności: 'Miłujesz bowiem wszystkie stworzenia, niczym się nie brzydzisz, co uczyniłeś, bo gdybyś miał coś w nienawiści, byłbyś tego nie uczynił. Jakżeby coś trwać mogło, gdybyś Ty tego nie chciał? Jak by się zachowało, czego byś nie wezwał? Oszczędzasz wszystko, bo to wszystko Twoje, Panie, miłośniku życia!' (Mdr 11,24-26)” (n.301).
Poza tym: „Porządek i harmonia świata stworzonego wynikają z różnorodności bytów oraz związków, jakie istnieją między nimi. Człowiek odkrywa je stopniowo jako prawa natury. Budzą one podziw uczonych. Piękno stworzenia jest odbiciem nieskończonego piękna Stwórcy. Powinno budzić szacunek i zachęcać do poddania Bogu rozumu i woli człowieka” (n.341).
Wiara więc „w Boga Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi” jest rozumna, racjonalnie uzasadniona.
I na zakończenie oddajmy głos fizykowi J.G. Polkinghorne, który pisze: „Zadziwiający fakt, że nauka pozwala nam wniknąć w rozumną strukturę świata, a gwałtownie domaga się wytłumaczenia głębszego niż to, którego ona sama jest w stanie dostarczyć. Religia, o ile ma poważnie traktować wyznawaną przez siebie prawdę o stworzeniu świata przez Boga, musi okazać dość pokory, by móc uczyć się od nauki jaki ten świat jest (...) Obie dziedziny potrzebują się nawzajem”.

Do zagadnień światopoglądowych należy także powstanie życia na Ziemi. Będzie to tematem następnych naszych rozważań.

Ks. dr Stanisław Kisiel
Siedlce, dnia 12 sierpnia 2011r.

LITERATURA:
H. Bondi: Kosmologia. Warszawa 1965; F. Hoyle: Granice astronomii. Warszawa 1967; W. Zonn: Kosmologia współczesna. Warszawa 1968; Wł. Tatarkiewicz: Historia filozofii. Tom 1. Wyd. 7. Warszawa 1970; S. Mazierski: Elementy kosmologii filozoficznej i przyrodniczej. Poznań 1972; K. Kłósak: Teoria ekspansji przestrzennej Wszechświata a zagadnienie istnienia Boga. W: Studia z filozofii Boga. Tom 3. Warszawa 1977; M. Heller: Powstanie świata. Kraków 1976; Ewolucja kosmosu i kosmologii. Warszawa 1985; Podglądanie Wszechświata. Kraków 2008; Jan Paweł II: Wierzę w Boga Ojca Stworzyciela. Watykan 1987; Encyklika „Fides et ratio”. Watykan 1995; S. Piotrowski (red.): Astronomia popularna. Wyd. 3. Warszawa 1990; G. V. Coyne, A. Omizzolo: Podróż przez Wszechświat. Poszukiwanie sensu przez człowieka. Kraków 2003; E. Bone: Bóg - niepotrzebna hipoteza? Wiara a nauki przyrodnicze. Kraków 2004; Encyklopedia Katolicka. Lublin 2004. Tom 10, s.734-735; Z. Kijas: Początki świata i człowieka. Kraków 2004; R. Clarke: Nowe tajemnice Wszechświata. Kraków 2005; F. Facchini: Przygoda człowieka. Przypadek czy stworzenie? Kraków 2008; J.C. Polkinghorne: Jeden świat. Wzajemne relacje nauki i teologii. Kraków 2008; Nauka i stworzenie. Kraków 2008; A. Mc Grath: Nauka i religia. Kraków 2009.


fot.: www.morguefile.com
autor: CarmemLucia

wykop

Zobacz także

Komentarze

  • c. d.
    2016-07-26 12:08:03

    arrow

    Nauka współczesna mówi o możliwości istnienia wielu wszechświatów. Hipoteza jednak o "wszechświatach równoległych" wydaje się fikcją naukową. (Zob. "Kosmos", TV6, s. II, odc. 2).

  • S. K.
    2016-07-22 11:57:27

    arrow

    Od Wielkiego Wybuchu Wszechświat istnieje ok. 14 miliardów lat i nadal rozszerza się.
    Jedni naukowcy twierdzą, że z czasem nastąpi kondensacja rozszerzającego się Wszechświata i spalą się w nim wszelkie formy życia. Nie ma jednak żadnych oznak zapowiadających taką kondensację. Jeszcze inni przewidują, że przed rokiem milionowym rozszerzający się Wszechświat zamarznie i przestanie istnieć w nim życie. Inni utrzymują, że rozszerzające się Słońce wypali wszelkie formy życia we Wszechświecie. A to ma nastąpić później. Wszystkie teorie naukowe przewidują koniec życia na Ziemi i koniec całego Wszechświata.
    Nauka głowi się nad przyszłością Wszechświata, a zwykli ludzie nad życiem w nim. ("Kosmos" - Apokalipsa Wszechświata, TV6, s.II, odc. 18).

  • Eska
    2016-07-13 12:47:39

    arrow

    Naukowcy występujący w tym filmie twierdzą, że przed Wielkim Wybuchem istniała materia i antymateria. Zderzenie materii z antymaterią wyzwoliło gigantyczną energię. Nauka nie podaje, kto spowodował to zderzenie. Sami naukowcy twierdzą, że jest to luka w wiedzy naukowej. (TV6,"Kosmos" s. II, odc. 11).

  • tenże
    2016-07-07 11:02:01

    arrow

    Autorzy filmu dokumentalnego o charakterze popularnonaukowym podają, że od pięciu miliardów lat stwierdza się przyspieszenie rozszerzania się Wszechświata, który 73 % wypełnia czarna materia. Może to doprowadzić do zniszczenia życia na Ziemi i końca tego, co nazywamy Wszechświatem (s. I, odc, 6). Oglądajmy ten ciekawy film: "Kosmos" w TV4.

  • suplement autora
    2016-07-07 09:35:28

    arrow

    "Nauka nie tylko nie pogrzebała Boga, nauka właściwie prowadzi do Niego...
    Wierzysz, że zostałeś stworzony przez Wszechświat. Powiedz mi zatem, kto stworzył to, co stworzyło ciebie?...
    Leibnitz postawił pytanie: dlaczego istnieje raczej coś (Wszechświat) niż nic? Moja odpowiedź brzmi: ponieważ stworzył to Bóg. Bóg nie jest niczym, ale nie jest też czymś w sensie fizycznym - jest duchem.
    Jeśli odrzucasz istnienie Boga, masz problem - musisz zmierzyć się z problemem powstania czegoś z niczego. W najlepszym przypadku redefiniujesz pojęcie niczego" - wypowiedź Johna Lennoxa, profesora matematyki na Uniwersytecie w Oxfordzie (Internet).

  • S. K.
    2014-12-28 00:02:07

    arrow

    Współcześni uczeni szczególną uwagę zwracają na racjonalność świata. Przejawem tej racjonalności są prawa przyrody. Racjonalny Wszechświat jako całość i w sposób mało rzucający się w oczy wskazuje na stwórczy zamysł Boga zawarty w strukturze świata przyrody. Uprawianie nauki to nic innego jak odczytywanie tego zamysłu (M. Heller, T. Pabjan).

  • taktoto
    2014-08-08 16:45:19

    arrow

    Jeśli ktoś nie potrafi wyjaśnić swego wpisu, to znaczy, że sam go nie rozumie. Niech więc nie ujawnia publicznie swojej ignorancji przez swoje wygłupy! Odnosi się to do preno.

  • mens
    2014-06-20 08:49:41

    arrow

    Wypowiedź preno jest niezrozumiała. Rozwiń ją i wyjaśnij.

  • preno
    2014-06-18 16:53:12

    arrow

    Wszechświat stworzył ROZUM-TWÓRCA ,teorią ,używając przestrzeni jako budulca ,w celu zdobywania wiedzy.

  • czytelnik
    2014-01-27 12:28:20

    arrow

    Katecheto! Zapoznaj się z propozycją programu katechetycznego dla szkół licealnych (zob. komentarz po publikacji "Co ze światopoglądem naukowym?").

  • x.k.
    2013-10-22 09:52:57

    arrow

    Opracowania te realizują postulaty Stolicy Apostolskiej na temat katechizacji i religii w szkole.

  • x. katecheta
    2013-10-20 15:19:10

    arrow

    W związku z zamiarem wprowadzenia religii na maturę, proponuję wprowadzenie na religię w szkole katechez o tematyce światopoglądowej, dogmatycznej i etycznej. Są one opracowane w pozycjach książkowych pt.: "Kościół wierzący w naukę Chrystusa" (Wyd. Salezjańskie w Warszawie),"Kościół realizujący naukę Chrystusa" (Wyd. Unitas w Siedlcach). Możemy to zrobić na razie na zasadach programu autorskiego, oczekując na dalszy bieg spraw.

  • eska
    2013-05-04 09:23:11

    arrow

    Ateizm absolutny omawia publikacja pt.: "Co ze światopoglądem naukowym?" z komentarzami Czytelników, oraz "Dusza ludzka. Zagadnienia światopoglądowe" (zob. w Internecie).

  • czyt.
    2013-04-30 19:23:18

    arrow

    "Głupi z natury są wszyscy ludzie, którzy nie poznali Boga; z dóbr widzialnych nie zdołali poznać Tego, który jest, patrząc na dzieła nie poznali Twórcy... Bo z wielkości i piękna stworzeń poznaje się ich Stwórcę...Jeśli się bowiem zdobyli na tyle wiedzy, by móc ogarnąć wszechświat - jakże nie mogli rychlej znaleźć jego Pana?" (Księga Mądrości 13, 1-9). Czy tu chodzi o głupotę czy o upór, w przeświadczeniu o swojej własnej mądrości? Jeśli jest to drugie, to równa się pierwszemu...

  • Zgred
    2013-04-30 14:15:28

    arrow

    Ja zaś myśle, że tylko idiota może uważać, że cokolwiek udało mu sie konkluzywnie rozstrzygnąć w te j materii.

  • Internauta
    2013-04-30 12:05:34

    arrow

    "Myślę, że tylko idiota może być ateistą. Musimy przyznać, iż istnieje pewna niepojęta moc czy siła, która sprawiła, iż cały Wszechświat zaistniał" (Ch. Boehmer Anfinsen, laureat nagrody Nobla w dziedzinie chemii).

  • xyz
    2013-02-04 18:14:47

    arrow

    Katecheci! To, co robicie, jest zgodne z \"Dyrektorium ogólnym o katechizacji\", Watykan 1997 - Pallottinum 1998, nr 73. Gratuluję! Proszę sprawdzić!

  • katecheta w liceum
    2013-01-21 14:18:19

    arrow

    Zgadza się, są zainteresowani zagadnieniami światopoglądowymi. Ale jest ich więcej i są szerzej opracowane w książce tegoż Autora pt.:\"Czy jest sens wierzyć?\" Wyd.7. Warszawa 2012. Verbinum. Sam z niej korzystam w szkole, młodzieży polecam przeczytać w domu z Internetu, jako zadanie domowe.

  • katecheta
    2012-12-27 18:08:00

    arrow

    Uważam, że ten temat i inne jemu podobne, powinny znalezć się w programie katechez dla liceum. Jeśli nie umieszczą ich odgórnie, możemy to zrobić oddolnie w ramach programu autorskiego. Materiały już tu mamy. Młodzież będzie zadowolona! Tam nam mówią \"po kolędzie\". Zresztą, popytajmy jeszcze!

  • czytelnik
    2012-11-16 18:00:13

    arrow

    Wszechświat miał swój początek, będzie miał też swój koniec. Kiedy to może nastąpić i z jakich przyczyn? Zob. tegoż autora "Czy jest sens wierzyć?" Wyd.7, Warszawa 2012, s.139-142. Verbinum.

  • ktoś
    2012-09-25 18:15:35

    arrow

    O co ci chodzi człowieku? Weź do ręki Pismo Święte z komentarzem (np. Nowy Testament, Poznań 1998, Wyd. Księgarnia św.Wojciecha) i poczytaj sobie na str.220: \"Ewangelia według Jana. Ewangelię otwiera uroczysty prolog. Jest hymnem o Logosie, czyli Słowie - wyraża objawienie Boga przez Słowo Wcielone\". Jak piszesz, to pisz mądrze. A najpierw dokształć się \"biblisto\"!

  • secutor
    2012-09-23 06:48:16

    arrow

    Na początku było Słowo,
    a Słowo było u Boga,
    i Bogiem było Słowo.
    Ono było na początku u Boga.
    Wszystko przez Nie się stało,
    a bez Niego nic się nie stało,
    co się stało.
    W Nim było życie,
    a życie było światłością ludzi,
    a światłość w ciemności świeci
    i ciemność jej nie ogarnęła. - biblia

    Znacie to?
    Zrozumcie, wydaje wam sie ze znacie.

  • autor
    2012-08-03 19:59:41

    arrow

    4 lipca 2012 r. CERN opublikował oficjalna notę, w której napisano, iż uzyskano potwierdzenie istnienia bozonu Higgsa. Rezultaty tych badań zostały określone jako wstępne. Bez bozonu Higgsa nie jest możliwe utrzymanie atomów, materii i całego Wszechświata w całości. Potwierdzenie istnienia bozonu Higgsa oznacza zdobycie dodatkowych informacji o tym, jak powstał nasz Wszechświat. Dlatego nazwano go "boską cząstką".(Internet).

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Zgodnie z orzeczeniem NSA, redakcja portalu podlasie24.pl, zastrzega sobie prawo udostępnienia IP użytkownika sieci, na żądanie osoby pokrzywdzonej.

Co, gdzie, kiedy

w lewoLipiec 2016w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

ŁUKÓW, 01.07 20:00

Ćmy – nocne motyle

więcej »

ŁUKÓW, 01.07 21:00

Letnie Kino w łukowskim amfiteatrze

więcej »
2

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.07

Parafialna Pielgrzymka Rowerowa

więcej »

POWIAT BIALSKI, 02.07

Diecezjalny Dzień Chorego w Kodniu /zapowiedź/

więcej »

ŁOSICE, 02.07 13:00

IV Dni Otwarte OSP Sarnaki

więcej »

GARWOLIN, 02.07 15:00

KSM Garwolin zaprasza na "Piknik z Jezusem"

więcej »

LUBARTÓW, 02.07 16:00

Festyn Integracyjny w Kocku

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.07 20:30

Mistrzowski drift na lotnisku w Białej Podlaskiej

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.07 22:00

Noc Poezji w Białej Podlaskiej

więcej »
3

RADZYŃ, 03.07

I Bieg Pamięci Dywizjonu 303 w gminie Borki

więcej »

RADZYŃ, 03.07

Radzyń Podlaski: rodzinny rajd rowerowy

więcej »

SIEMIATYCZE, 03.07

Sanktuarium w Ostrożanach - 29. rocznica koronacji

więcej »

RADZYŃ, 03.07 10:00

Borki: I BIEG PAMIĘCI DYWIZJONU 303

więcej »

ŁOSICE, 03.07 11:00

Dzień Platerowa

więcej »

GARWOLIN, 03.07 12:00

Korytnica: festyn jedyny w swoim rodzaju

więcej »

ŁUKÓW, 03.07 12:00

Dzień Jagody w Gręzówce

więcej »

GARWOLIN, 03.07 13:00

Festyn integracyjny z udziałem zespołu Universe

więcej »

ŁOSICE, 03.07 13:15

Piknik Rodzinny w Borsukach

więcej »

RYKI, 03.07 14:00

„Jarmark tkactwa i lnu” w Kłoczewie

więcej »

MIŃSK MAZ., 03.07 14:00

Lato, lato, lato czeka… Razem z latem biblioteka!

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.07 15:00

Dni Gminy Zbuczyn 2016

więcej »

LUBARTÓW, 03.07 15:00

Festiwal Muzyki Chrześcijańskiej w Kocku /zapowiedź/

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.07 16:00

Wernisaż wystawy „Centrum Emocji” Krzysztofa Staniszewskiego

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.07 16:00

Kultura bez granic w Kobylanach

więcej »

MIŃSK MAZ., 03.07 18:00

Koncert promenadowy w Mrozach

więcej »
4

ŁUKÓW, 04.07 10:00

Wakacje z angielskim w Gimnazjum nr 2

więcej »
5

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 05.07 11:00

Dzień Otwarty w Ośrodku dla Cudzoziemców w Białej Podlaskiej

więcej »
6

ŁOSICE, 06.07

Spotkanie sadowników w Lipnie

więcej »
7

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 07.07 17:30

Wystawa fotografii „Duchowość pogranicza IV”

więcej »
8

DROHICZYN, 08.07 - 10.07

XI Zlot Wojowników, Słowian, Bałtów i Wikingów

więcej »

DROHICZYN, 08.07 19:30

Jam Session - na rzecz Łukasza Kosowskiego

więcej »

POWIAT BIALSKI, 08.07 21:00

Łomazy: filmowy wieczór pod chmurką dla mieszkańców

więcej »

ŁUKÓW, 08.07 21:00

Wieczorny seans i recital wokalistek Fabryki Piosenki

więcej »
9

POWIAT SIEDLECKI, 09.07

Oglądaj filmy z M-GOK w Mordach

więcej »

SIEMIATYCZE, 09.07

Gminny Przegląd Kapel Weselnych w Kajance

więcej »

POWIAT BIALSKI, 09.07

Dni Konstantynowa

więcej »

POWIAT BIALSKI, 09.07

Tatarskie klimaty w Studziance

więcej »

POWIAT BIALSKI, 09.07

70 lat Liceum Ogólnokształcącego w Wisznicach

więcej »

SIEMIATYCZE, 09.07 15:30

Pływackie Mistrzostwa Siemiatycz 2016

więcej »

SIEMIATYCZE, 09.07 16:00

Towarzyskie Zawody Wędkarskie o ,,Puchar Burmistrza Miasta Siemiatycze”

więcej »

GARWOLIN, 09.07 16:00

ŚDM Garwolin - kolejne spotkanie wolontariuszy

więcej »
10

GARWOLIN, 10.07

Łaskarzew: akordeonowe dźwięki wybrzmią w Alejkach

więcej »

DROHICZYN, 10.07

Rocznica sakry biskupiej bp. seniora Antoniego Dydycza z Drohiczyna

więcej »

RADZYŃ, 10.07

Radzyń Podlaski: szlachecka uczta dla mieszkańców

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.07

Terespol: zaśpiewają Białorusini

więcej »

RADZYŃ, 10.07

Gmina Ulan – Majorat: zaprezentują się zespoły ludowe

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.07

Tatarskie klimaty w Studziance

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 10.07

Dni Kotunia: wystąpią Piękni i Młodzi

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.07

BIG JUMP Siedlce 2016 i spływ Muchawką

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.07

W Białej Podlaskiej zostanie otwarta strzelnica sportowa

więcej »

ŁUKÓW, 10.07

Rowerowy rajd do Woli Okrzejskiej

więcej »

WĘGRÓW, 10.07

Piknik Rodzinny w Pniewniku

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 10.07 13:00

Seroczyn: zmagania strażaków-ochotników

więcej »

WĘGRÓW, 10.07 13:30

Festyn Rodzinny w Pniewniku

więcej »

ŁUKÓW, 10.07 15:00

Festyn rodzinny w Dąbiu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.07 16:00

Koncert muzyki białoruskiej w Terespolu

więcej »

ŁUKÓW, 10.07 19:00

Artyści z Poznania i Wiednia w Łukowie

więcej »
11

SOKOŁÓW, 11.07 10:00

Pierwsze warsztaty musicalowe organizowane w Sokołowskim Ośrodku

więcej »
12

ŁOSICE, 12.07

Parafianie ze Szpaków pamiętają o tragicznie zmarłym duszpasterzu

więcej »

GARWOLIN, 12.07 16:50

Maciejowice: rocznica ludobójstwa na Wołyniu

więcej »
13

SIEMIATYCZE, 13.07

Nabożeństwo fatimskie w Siemiatyczach

więcej »
14

WŁODAWA, 14.07

Ewangelizacja nad Jeziorem Białym - to już trzecia edycja

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.07

Zaproszenie do udziału w Międzynarodowej Pielgrzymce z Suwałk do Wilna

więcej »

SIEMIATYCZE, 14.07

Kino plenerowe tym razem w Dołubowie

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.07

Kodeń: nawiedzenie figury św. Michała Archanioła

więcej »
15

WŁODAWA, 15.07

Ewangelizacja nad Jeziorem Białym - to już trzecia edycja

więcej »

SOKOŁÓW, 15.07 14:00

Sokołów Podlaski: apel z okazji Święta Policji

więcej »

BIELSK PODL., 15.07 16:45

73. rocznica mordu w Lesie Pilickim

więcej »

SOKOŁÓW, 15.07 21:00

„Fotograf” na najbliższym Plenerowym Kinie Letnim

więcej »

ŁUKÓW, 15.07 21:00

Letnie Kino w Łukowie

więcej »
16

WŁODAWA, 16.07

Ewangelizacja nad Jeziorem Białym - to już trzecia edycja

więcej »

ŁOSICE, 16.07

Łosickie kino plenerowe

więcej »

POWIAT BIALSKI, 16.07

Kodeń: Nocne Czuwanie Charyzmatyczne

więcej »

WŁODAWA, 16.07

Weekend z krokodylem

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07

Ogólnopolski Zlot Zabytkowych Citroenów w Mielniku

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07

DISCOpolowanie nad Bugiem

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07

Ogólnopolski Zlot Zabytkowych Citroenów w Mielniku

więcej »

PARCZEW, 16.07

Dni Parczewa - zagra zespół VIDEO

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07

Kabarety i citroeny w Mielniku

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07

Odpust w Karmelu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 16.07

W sobotę utrudnienia na ul. Składowej

więcej »

LUBARTÓW, 16.07 10:40

Rajd Rowerowy „Szlakiem 27 W.D.P. A.K. po Ziemi Lubartowskiej”

więcej »

RADZYŃ, 16.07 15:00

Dni Radzynia Podlaskiego

więcej »

SIEMIATYCZE, 16.07 16:00

Artystyczne Rozmaitości Muzyczne w Nurcu-Stacji

więcej »
17

POWIAT BIALSKI, 17.07

Ogólnopolski Festyn św. Krzysztofa w Leśnej Podlaskiej

więcej »

GARWOLIN, 17.07

Festyn rodzinny w Lipówkach

więcej »

MIŃSK MAZ., 17.07

Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze w Podskwarnem

więcej »

SIEMIATYCZE, 17.07

DISCOpolowanie nad Bugiem

więcej »

ŁUKÓW, 17.07

„Tosca” w Kinie Łuków

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 17.07

Festiwal Kuchni Regionalnej "Z wiśniowym smakiem" już w niedzielę

więcej »

WŁODAWA, 17.07

Ewangelizacja nad Jeziorem Białym - to już trzecia edycja

więcej »

POWIAT BIALSKI, 17.07

Rajd rowerowy za 20 groszy

więcej »

ŁOSICE, 17.07

Łosice: uroczystości odpustowe ku czci Matki Bożej Szkaplerznej

więcej »

MIŃSK MAZ., 17.07

Grand Prix Polski w Koszykówce 3x3 w Mińsku Mazowieckim

więcej »

SIEMIATYCZE, 17.07

Ogólnopolski Zlot Zabytkowych Citroenów w Mielniku

więcej »

MIŃSK MAZ., 17.07

Wakacyjne Pomaganie w Mińsku Mazowieckim

więcej »

MIŃSK MAZ., 17.07

Koncert promenadowy w Mrozach

więcej »

RYKI, 17.07 10:00

„Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów”

więcej »

RADZYŃ, 17.07 13:00

XVII Spotkania Teatrów Wiejskich

więcej »

ŁOSICE, 17.07 13:00

Andrzej Rybiński gwiazdą Festynu Nadbużańskiego

więcej »

WŁODAWA, 17.07 15:00

„Dzień Pszczelarza” w Hańsku

więcej »

POWIAT BIALSKI, 17.07 15:30

Pratulińska Szkoła Wiary

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 17.07 17:00

Kolejne spotkanie z klasyką w Parku Radziwiłłowskim

więcej »

WĘGRÓW, 17.07 19:00

„Indywiduum” w Węgrowskim Ośrodku Kultury

więcej »

ŁUKÓW, 17.07 20:00

ŚDM-owy Raban w Łukowie po raz drugi

więcej »
18

WĘGRÓW, 18.07

Rekolekcje loretańskie

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 18.07

Warsztaty florystyczne w Wodyniach

więcej »
19

MIŃSK MAZ., 19.07

Warsztaty dla przedsiębiorców

więcej »
20

SIEMIATYCZE, 20.07

Aktywizacja Społeczności Lokalnej – spotkanie w Grannem

więcej »

MIŃSK MAZ., 20.07

Kinoteka dla niewidomych

więcej »

ŁUKÓW, 20.07

Przyjazd grupy z Portugalii do Łukowa

więcej »

KRAJ, 20.07

Koncert: Wystarczy Iskra

więcej »

SIEMIATYCZE, 20.07

Ciekawski George w bibliotece

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 20.07

Siatkarski KAMP w Białej Podlaskiej

więcej »
21

MIŃSK MAZ., 21.07

Finisaż wystawy Starowieyskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 21.07

Światowe Dni Młodzieży w diecezji siedleckiej - u bram Jerycha

więcej »

SIEMIATYCZE, 21.07

Koncert ewangelizacyjny w Siemiatyczach

więcej »

ŁUKÓW, 21.07

Dzień Gospodarzy w Woli Okrzejskiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 21.07

Monstrancje Polne i Krzyże Pamiętne - Ziemią z Różnych Stron Świata malowane - wernisaż malarstwa Antoniego Wróblewskiego

więcej »
22

REGION, 22.07

Czeremcha: będzie rozbrzmiewała muzyka z całego świata

więcej »

ŁUKÓW, 22.07

„Bądźmy Razem” nad zalewem Zimna Woda

więcej »

SOKOŁÓW, 22.07

W Sokołowie będzie obradował Zarząd Związku Miast Polskich

więcej »

PARCZEW, 22.07

Obchody 72. rocznicy walk partyzanckich w lasach parczewskich

więcej »

RADZYŃ, 22.07

Radzyń Podlaski: szykuje się specjalne wydarzenie w mieście

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 22.07 18:00

„Wokół Dąbrowy. Ludzie, krajobraz, architektura”

więcej »
23

REGION, 23.07

Czeremcha: będzie rozbrzmiewała muzyka z całego świata

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 23.07

Święto Gminy Wodynie

więcej »

SIEMIATYCZE, 23.07

Siemiatyckie kino plenerowe

więcej »

SIEMIATYCZE, 23.07

Skatepark Day Siemiatycze

więcej »

ŁUKÓW, 23.07 08:30

Burzenie Murów – Budowanie Jedności w Różnorodności

więcej »

POWIAT BIALSKI, 23.07 12:30

Sosnówka: V Powiatowy Rajd Rowerowy

więcej »

WĘGRÓW, 23.07 16:00

BRATHANKI w Łochowie

więcej »
24

REGION, 24.07

Czeremcha: będzie rozbrzmiewała muzyka z całego świata

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 24.07

Święto Gminy Wodynie

więcej »

GARWOLIN, 24.07

Na rowerach o puchar wójta

więcej »

ŁUKÓW, 24.07

Jubileuszowy Festyn Transportowców w Żdżarach

więcej »

WŁODAWA, 24.07

Jarmark Holeński już w niedzielę

więcej »

SIEMIATYCZE, 24.07

XI Międzynarodowe Siemiatyckie Targi Pogranicza /ZAPROSZENIE/

więcej »

SIEMIATYCZE, 24.07

Niedziela z modlitwą i polską rodziną

więcej »

ŁUKÓW, 24.07

ŚDM Łuków: Dzień z rodzinami

więcej »

SIEMIATYCZE, 24.07

V Międzynarodowy Festiwal Kultura Bez Granic w Siemiatyczach

więcej »

WŁODAWA, 24.07 13:00

Będą świętować imieniny Hanny

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 24.07 14:50

Festyn z okazji IV Święta wsi Białki /zapowiedź/

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.07 16:00

Siedlce: Festyn Rodzinny w parafii Jana Pawła II

więcej »

LUBARTÓW, 24.07 17:00

V Zlot Anek w Lubartowie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.07 20:00

Siedlce: Koncert chórów z Libanu

więcej »
25

LUBARTÓW, 25.07

Kock: Śladami Singera

więcej »

SIEMIATYCZE, 25.07

Ikony w bibliotece

więcej »

SIEMIATYCZE, 25.07

Mocni w wierze – koncert dla tych, co nie pojechali do Krakowa

więcej »

KRAJ, 25.07 18:00

Świadkowie wiary w Jezusa Chrystusa na ŚDM w Krakowie

więcej »
26

ŁOSICE, 26.07

Wystawa „ Chrzest 966. U źródeł Polski” w Łosicach

więcej »

LUBARTÓW, 26.07

Kock: Śladami Singera

więcej »

SIEMIATYCZE, 26.07

Turniej Gry w Bule o Puchar Burmistrza Siemiatycz

więcej »
27 28 29

SIEMIATYCZE, 29.07

Wieczorny Przejazd na Czymkolwiek

więcej »

DROHICZYN, 29.07

Dni Drohiczyna 2016 - Na Kulinarnym Szlaku Polski Wschodniej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 29.07

Kurs małżeński w Kodniu

więcej »

DROHICZYN, 29.07

Dni Drohiczyna 2016 /PROGRAM/

więcej »
30

DROHICZYN, 30.07

Dni Drohiczyna 2016 /PROGRAM/

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 30.07

PIKNIK HISTORYCZNY W SIEDLCACH

więcej »

DROHICZYN, 30.07

Na kulinarnym szlaku Polski wschodniej w ramach Dni Drohiczyna 2016

więcej »

WĘGRÓW, 30.07

Turniej Siatkówki Plażowej w Węgrowie

więcej »

KRAJ, 30.07

Królewski Festiwal Gnieźnieński „Chrzest 966”

więcej »

SIEMIATYCZE, 30.07

Towarzyskie Zawody Spławikowe o Puchar Burmistrza Drohiczyna

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 30.07

Siedlce: w sobotę utrudnienia w centrum

więcej »

GARWOLIN, 30.07

Unin: powalczą o puchar wójta

więcej »

DROHICZYN, 30.07

Dni Drohiczyna 2016 - Na Kulinarnym Szlaku Polski Wschodniej

więcej »
31

POWIAT SIEDLECKI, 31.07

Festyn SŁONECZNE LATO w Mordach

więcej »

POWIAT BIALSKI, 31.07

Niedziela w Terespolu z Lady Pank

więcej »

DROHICZYN, 31.07

Dni Drohiczyna 2016 /PROGRAM/

więcej »

MIĘDZYRZEC, 31.07

Międzyrzecka Dycha

więcej »

ŁOSICE, 31.07

Kolejna edycja Festiwalu „Gramy Swoje” w Platerowie

więcej »

MIĘDZYRZEC, 31.07

1. Uliczna Międzyrzecka Dycha

więcej »

DROHICZYN, 31.07

Dni Drohiczyna 2016 - Na Kulinarnym Szlaku Polski Wschodniej

więcej »

MIŃSK MAZ., 31.07

Mińszczanie zaśpiewają (nie)zakazane piosenki

więcej »

POWIAT BIALSKI, 31.07

Sosnówka: promocja ziołolecznictwa

więcej »

DROHICZYN, 31.07

Na kulinarnym szlaku Polski wschodniej w ramach Dni Drohiczyna 2016

więcej »

Najnowsze Informacje

foto

Katolickie Radio Podlasie – najsilniejszą stacją...
2016-07-21 12:33:56 Kategoria:

Najnowsze wyniki badań słuchalności stacji radiowych Radio Track firmy Millword Brown, realizowane na zlecenie Komitetu Badań Radiowych, potwierdzają niepodważalną rolę...

więcej »
foto

Eko Strefa na Biegu Siedleckiego Jacka
2016-07-15 13:39:19 Kategoria: Wybierz kategorie

VII Bieg Siedleckiego Jacka coraz bliżej. Na uczestników imprezy, biegaczy oraz kibiców, czeka mnóstwo atrakcji i nowości. Jedną z nich będzie Eko Strefa.

więcej »