Przeczytaj...

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util

NAUKA I RELIGIA O POWSTANIU WSZECHŚWIATA- Zagadnienia światopoglądowe.
2011-08-12 17:44:42 Artykuł czytany 20919 razy


W publikacji z dnia 2 maja 2011 r. zachęcałem ludzi myślących, młodych i dorosłych, do wypracowywania w sobie światopoglądu „globalnego”, całościowego, opartego na rozumie i wierze. Zachęta ta opiera się na encyklice „Fides et ratio” papieża bł. Jana Pawła II. Twierdzi on, że „rozum i wiara są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy”.


Tymi dwoma równoległymi torami, nauki i religii, pragnę poprowadzić Czytelników w prezentowanym, krótkim opracowaniu kilku podstawowych zagadnień światopoglądowych. Cytuję w nich wypowiedzi uczonych z różnych dziedzin: antropologów, astronomów, biologów, filozofów, fizyków, kosmologów, paleontologów, przyrodników i teologów, zarówno polskich jak i zagranicznych. Z wypowiedziami tymi konfrontuję teksty z Pisma Świętego i dokumentów Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Pozwoli to Czytelnikom dojść do poznania pełnej prawdy i wyciągnięcia odpowiednich wniosków.
Jeśli Czytelnicy zechcą poszerzyć wiadomości na dany temat, mogą sięgnąć po literaturę podaną na końcu każdego opracowania.

1. Już mędrcy i filozofowie starożytni interesowali się tym problemem i na pytanie: skąd wziął się świat, dawali różne odpowiedzi. Tales z Miletu twierdził, że świat powstał z wody, Anaksymander początek wszechrzeczy widział w jakiejś bezkresnej materii, Anaksymenes uważał za tworzywo wszechrzeczy powietrze, z którego powstały rzeczy przez rozrzedzanie i kondensacje. Heraklit z Efezu twierdził, że świat powstał z ognia. Ksenofanes uważał ziemię za początek, z którego powstaje wszystko. Atomiści szkoły abderyckiej: Leucyp i Demokryt za podstawę ewolucji kosmicznej przyjmowali nieskończoną ilość wiecznie istniejących atomów.
Pytanie o powstanie świata podejmowali także uczeni czasów nowożytnych.


2. „Wszechświat ma pewną strukturę, pewien architektoniczny plan, według którego działa (...) Wszechświat ma pewien program, według którego funkcjonuje, a uczeni starają się tę strukturę, czy ten program rozszyfrować, złamać kosmiczny kod i często im się to udaje. Pewne spójne fragmenty kosmicznego kodu, które udało się odszyfrować, nazywamy prawami przyrody. Większe fragmenty, które składają się z wielu praw i układają w większą całość nazywamy - bardziej ambitnie - naukowymi teoriami” -pisze Michał Heller, polski fizyk, laureat Nagrody Templetona w 2008 r.
Historia nauki odnotowała wiele hipotez i teorii naukowych na temat powstania Wszechświata. Wśród nich najbardziej znane to teoria Laplace’a, Jeansa, Schmidta, Hoyle-Bondiego-Golda. Teorie te starały się, zgodnie z prawami fizyki i mechaniki, wyjaśnić powstanie Wszechświata i prawa, którymi on się rządzi. Miały one charakter hipotetyczny. Jedni uczeni pracowali nad uzasadnieniem swych teorii, inni nad ich sprawdzaniem. Wszystkie powyższe teorie nie zostały przez uczonych uznane za wiarogodne.
Dotychczas utrzymała się teoria Prawybuchu (Big – Bang) i ciągłej ewolucji Wszechświata, którą wysunął uczony belgijski Georges Lemaître w r.1929. Stworzył on hipotezę atomu pierwotnego, w której po raz pierwszy w dziejach kosmologii, usiłował opisać całościową historię Wszechświata od Wielkiego Wybuchu do chwili obecnej. Analizował mechanizmy opisujące tworzenie się galaktyk w ekspandującym Wszechświecie. Ostatnie osiągnięcia radioastronomii dają wyniki potwierdzające tę hipotezę, np. promieniowanie tła, przenikające całą przestrzeń kosmiczną Wszechświata. Nie pochodzi ono od żadnego konkretnego źródła na niebie lecz całe niebo „świeci” nim jednostajnie. Odkryto, że owo reliktowe promieniowanie tła to poruszające się swobodnie w przestrzeni kosmicznej fotony o temperaturze około 2,7° K.
Co spowodowało Wielki Wybuch? Co było jego przyczyną? A może był on bez przyczyny? Czy możliwe jest wyobrażenie sobie Wybuchu bez przyczyny, skoro w całym Wszechświecie odkrywamy powiązania przyczynowo-skutkowe?
Od Wielkiego Wybuchu Wszechświat zaczął się rozszerzać, i na tej podstawie współczesna kosmologia mówi wyraźnie o jego początku: jeżeli Wszechświat zaczął się rozszerzać w czasie, zaczął także istnieć w czasie. Obliczono tzw. „moment zerowy” Wszechświata na czternaście miliardów lat wstecz. Moment ten stanowi początek ewolucji kosmicznej.
Na temat przyczyny, sprawcy tego początku, nauka nie zabiera głosu, nie jest bowiem w stanie ustalić jej empirycznie. Przyczyna musiała jednak istnieć, skoro istnieje skutek. W ten sposób „nauka doprowadza do progu metafizyki”- uważa E. Bone, przyrodnik.
„Jeśli chcemy doszukiwać się przyczyny Wielkiego Wybuchu, musi mieć ona charakter pozafizyczny” - twierdzi fizyk P. Davies.
W czasie pierwszych ułamków sekundy swego istnienia Wszechświat naznaczony był chaosem i gorącem (panowała w nim temperatura rzędu ponad sto miliardów miliardów miliardów stopni).
A co było później? „Wszechświat, zrodzony z niczego, gwałtownie wyrwał się z pierwotnego chaosu stwarzając uporządkowane struktury (...) Wydaje się iż wszystko odbyło się tak, jakby od samego początku logika tego Wszechświata była nie do uniknięcia, tak jakby od samego początku dysponował on bardzo szybko wszelkimi czynnikami i sposobem swej organizacji, które miały w ciągu najbliższych milionów lat nadawać mu ład i harmonię (...) Logika świata wydaje się dla nas rzeczywista, lecz jej sens wymyka się nam, podobnie jak same tajemnicze narodziny Wszechświata” -pisze R. Clarke.

Uczeni twierdzą, że bezwładna, pozbawiona formy materia, nie mogła sama z siebie rozwinąć się w znany nam, uporządkowany Wszechświat, który nie istniał przed Wielkim Wybuchem.

3. Dalsze tłumaczenie przejmuje filozofia i teologia. Na temat przyczyny powstania Wszechświata mówi Biblia: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Księga Rodzaju 1,1).
Stworzenie jest to powołanie do bytu czegoś z nicości. Bóg, który zawsze był i jest, do istoty Boga należy bowiem istnienie (zob. Księga Wyjścia 3,14), stworzył atom pierwotny, który wybuchł, bo Stwórca tak chciał. I to jest ten „początek”, „moment zerowy”, od którego odbywa się ewolucja Wszechświata. Ewolucję tę zapoczątkował i utrzymuje nadal Stwórca. Można ją uważać za ustawiczne stwarzanie. „Dzieło stworzenia nie sprowadzało się do powołania do istnienia gotowego świata, lecz było aktem umożliwiającym ewolucję kosmosu, od Wielkiego Wybuchu aż po dzień dzisiejszy”- pisze J.G. Polkinghorne, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Templetona w r.2002.
F. Facchini, profesor paleontologii człowieka na Uniwersytecie w Bolonii (2006 r), rozwija tę myśl: „Świat stworzony przez Boga powstał z Jego woli przejawiającej się w każdym momencie jego istnienia i rozwija się on zgodnie z własnymi mechanizmami i regułami, które - choć może nie wszystkie są nam znane - w miarę upływu czasu stopniowo dążą do realizacji Boskiego planu i stanowią dzieło Boga Stworzyciela w swojej złożonej harmonii”.
Biblia opisuje dzieło stwórcze Boga w ciągu sześciu dni – Heksaemeron. Opisu tego nie należy rozumieć dosłownie. Wśród różnych prób jego wyjaśnienia najwłaściwsza wydaje się ta, że jest to hymn pochwalny na cześć Boga Stwórcy. W hymnie tym powtarza się refren: „A widział Bóg, że były dobre” (zob. Księga Rodzaju 1,1-31).
Na innym miejscu czytamy w Biblii: „Proszę cię, synu, spojrzyj na niebo i ziemię, a mając na oku wszystko, co jest na nich, zwróć uwagę na to, że z niczego stworzył je Bóg” (Druga Księga Machabejska 7,28).
Dzieło stwarzania świata nie zostało zakończone – Bóg stwarza teraz. Kosmologia przedstawia Wszechświat w stanie ewolucji od pierwotnego atomu poprzez rozmaite ery.
Ciągłe stwarzanie świata pochodzi także z uzależnienia świata od Boga w każdej chwili istnienia.

4. Mikołaj Kopernik w czterech miejscach swego dzieła „De revolutionibus orbium coelestium - O obrotach ciał niebieskich” (l543 r) pisze, że świat zawdzięcza swe istnienie Bogu.
Isaac Newton (zm. 1727 r.) wielki fizyk, astronom i matematyk, patrząc w światła Wszechświata, napisał: „To cudowne ułożenie Słońca, planet i komet może być tylko dziełem Istoty wszechmocnej i rozumnej… Ta istota nieskończona rządzi wszystkim. Tą Istotą najwyższą, wieczną i nieskończoną jest Bóg”.
Także współcześni astronomowie i fizycy chylą czoła przed mądrością i potęgą Tego, który powołał świat do istnienia. E.Whittaker pisze: „Musiał być początek obecnego porządku kosmicznego czyli - jak byśmy to nazwali - stworzenie, i nawet możemy w przybliżeniu określić, kiedy to nastąpiło. Epokę tę możemy bez przesady traktować jako stworzenie”. Podobne stanowisko zajmuje E. Milne: „Zmuszeni jesteśmy oddać hołd uprzednio zaszłemu wydarzeniu, mianowicie samemu stworzeniu, bez którego żadne późniejsze zjawisko byłoby niemożliwe”. „Współczesna nauka zmusza nas, by uznać Stworzyciela działającego poza czasem i przestrzenią, będących częścią Jego twórczości, tak samo jak artysta-malarz jest poza swym płótnem” - pisze astronom i fizyk Jeans. A J. Kepler, astronom i matematyk, odkrywca prawa ruchu planet, wyznaje: „Zanim wstanę od stołu, przy którym przeprowadzałem badania, nie pozostaje mi nic innego jak wznieść oczy i ręce ku niebu, pokornie śląc do Stwórcy wszelkiej światłości modlitwę: Wielki jest nasz Bóg i wielka Jego moc i nieskończona Jego mądrość. Chwalcie Go w swojej mowie niebiosa i Ziemio, Słońce i Księżycu, chwal Go i ty duszo moja - Pana i Stwórcę”.
„Albert Einstein - obok Newtona chyba największy fizyk wszechczasów - mawiał, że chciałby poznać tylko jedno: zamysł, jaki miał Bóg stwarzając Wszechświat. Istotnie, stwarzając Wszechświat, Bóg miał racjonalny zamysł, plan lub projekt, wynikający z ogromnej Jego mądrości. Zamysł ten urzeczywistnił. Racjonalny plan Boga jest zawarty w strukturze Wszechświata, podobnie jak projekt architekta tkwi we wzniesionej przez niego budowli .Uczeni, choćby o tym nie myśleli, choćby nawet w to nie wierzyli, nie robią nic innego, jak tylko odszyfrowują plan Stwórcy, zawarty w Jego dziele stworzenia” - stwierdza M. Heller.
Ostatnio pojawiła się w nauce hipoteza wielu Wszechświatów, ale „wszechmoc Boża może powołać do bytu zarówno jeden Wszechświat, jak i nieskończenie wiele Wszechświatów. Hipoteza ta ukazuje wielkość i wszechmoc Boga” (M.Heller), bowiem Bóg - Stwórca jest Duchem nieskończenie mądrym i potężnym.

5. Pogląd nauki i religii katolickiej na powstanie Wszechświata jest zbieżny i komplementarny. Potwierdzają to także dokumenty urzędowe Kościoła.
Katechizm Kościoła Katolickiego, ogłoszony w r.1992 przez papieża bł. Jana Pawła II, podaje:
„Zagadnienie początków świata i człowieka jest przedmiotem licznych poszukiwań naukowych, które wspaniale wzbogaciły naszą wiedzę o wieku i wymiarach Wszechświata, o powstawaniu form żywych, o pojawieniu się człowieka. Odkrycia te skłaniają nas do coraz głębszego podziwu dla wielkości Stwórcy, do dziękczynienia za wszystkie Jego dzieła oraz za rozum i mądrość, jakich udziela On uczonym i badaczom. Mogą oni powiedzieć za Salomonem: 'On dał mi bezbłędną znajomość rzeczy: poznać budowę świata i siły żywiołów (...) pouczyła mnie bowiem mądrość - sprawczyni wszystkiego' (Mdr 7,17-21)” (n.283).
„Wierzymy, że Bóg, aby stwarzać, nie potrzebuje niczego istniejącego wcześniej ani żadnej pomocy. Stworzenie nie jest także emanacją substancji Bożej. Bóg stwarza w sposób wolny z niczego” (n.296).
„Jedynym powodem, dla którego Bóg stwarza, jest Jego miłość i dobroć: 'Kluczem miłości otworzył swoją dłoń, by dokonać dzieła stworzenia'- św. Tomasz z Akwinu. Sobór Watykański I wyjaśnia: 'Jedyny i prawdziwy Bóg, w swojej dobroci i swoją wszechmocną potęgą, nie dla powiększenia lub osiągnięcia własnego szczęścia, ale dla objawienia swojej doskonałości przez dobra, jakich udziela stworzeniom, całkowicie wolną decyzją, od początku czasu, stworzył z nicości dwa rodzaje stworzeń: stworzenia duchowe i materialne” (n.293)
„Po stworzeniu Bóg nie pozostawia stworzenia samemu sobie. Nie tylko daje mu byt i istnienie, ale w każdej chwili podtrzymuje je w istnieniu, pozwala mu działać i prowadzi je do jego celu. Uznanie tej pełnej zależności od Stwórcy jest źródłem mądrości i wolności, radości i ufności: 'Miłujesz bowiem wszystkie stworzenia, niczym się nie brzydzisz, co uczyniłeś, bo gdybyś miał coś w nienawiści, byłbyś tego nie uczynił. Jakżeby coś trwać mogło, gdybyś Ty tego nie chciał? Jak by się zachowało, czego byś nie wezwał? Oszczędzasz wszystko, bo to wszystko Twoje, Panie, miłośniku życia!' (Mdr 11,24-26)” (n.301).
Poza tym: „Porządek i harmonia świata stworzonego wynikają z różnorodności bytów oraz związków, jakie istnieją między nimi. Człowiek odkrywa je stopniowo jako prawa natury. Budzą one podziw uczonych. Piękno stworzenia jest odbiciem nieskończonego piękna Stwórcy. Powinno budzić szacunek i zachęcać do poddania Bogu rozumu i woli człowieka” (n.341).
Wiara więc „w Boga Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi” jest rozumna, racjonalnie uzasadniona.
I na zakończenie oddajmy głos fizykowi J.G. Polkinghorne, który pisze: „Zadziwiający fakt, że nauka pozwala nam wniknąć w rozumną strukturę świata, a gwałtownie domaga się wytłumaczenia głębszego niż to, którego ona sama jest w stanie dostarczyć. Religia, o ile ma poważnie traktować wyznawaną przez siebie prawdę o stworzeniu świata przez Boga, musi okazać dość pokory, by móc uczyć się od nauki jaki ten świat jest (...) Obie dziedziny potrzebują się nawzajem”.

Do zagadnień światopoglądowych należy także powstanie życia na Ziemi. Będzie to tematem następnych naszych rozważań.

Ks. dr Stanisław Kisiel
Siedlce, dnia 12 sierpnia 2011r.

LITERATURA:
H. Bondi: Kosmologia. Warszawa 1965; F. Hoyle: Granice astronomii. Warszawa 1967; W. Zonn: Kosmologia współczesna. Warszawa 1968; Wł. Tatarkiewicz: Historia filozofii. Tom 1. Wyd. 7. Warszawa 1970; S. Mazierski: Elementy kosmologii filozoficznej i przyrodniczej. Poznań 1972; K. Kłósak: Teoria ekspansji przestrzennej Wszechświata a zagadnienie istnienia Boga. W: Studia z filozofii Boga. Tom 3. Warszawa 1977; M. Heller: Powstanie świata. Kraków 1976; Ewolucja kosmosu i kosmologii. Warszawa 1985; Podglądanie Wszechświata. Kraków 2008; Jan Paweł II: Wierzę w Boga Ojca Stworzyciela. Watykan 1987; Encyklika „Fides et ratio”. Watykan 1995; S. Piotrowski (red.): Astronomia popularna. Wyd. 3. Warszawa 1990; G. V. Coyne, A. Omizzolo: Podróż przez Wszechświat. Poszukiwanie sensu przez człowieka. Kraków 2003; E. Bone: Bóg - niepotrzebna hipoteza? Wiara a nauki przyrodnicze. Kraków 2004; Encyklopedia Katolicka. Lublin 2004. Tom 10, s.734-735; Z. Kijas: Początki świata i człowieka. Kraków 2004; R. Clarke: Nowe tajemnice Wszechświata. Kraków 2005; F. Facchini: Przygoda człowieka. Przypadek czy stworzenie? Kraków 2008; J.C. Polkinghorne: Jeden świat. Wzajemne relacje nauki i teologii. Kraków 2008; Nauka i stworzenie. Kraków 2008; A. Mc Grath: Nauka i religia. Kraków 2009.


fot.: www.morguefile.com
autor: CarmemLucia

wykop

Komentarze

  • Czyt.
    2019-01-05 09:42:09

    arrow

    Tematyka światopoglądowa, w tym kosmologiczna, stanowi pierwszą część książki: "Kościół wierzący w naukę Chrystusa. Materiały na katechezy dla młodzieży licealnej i dorosłych", która ukaże się w tym roku po wakacjach. Opracowanie jest obszerne - uwzględnia na bieżąco literaturę na wszystkie omówione w niej tematy. Mogą z niej korzystać wszyscy zainteresowani Czytelnicy - ja już ja znam.

  • do Sławka i jemu podobnych
    2018-04-11 11:08:32

    arrow

    Wydaje Ci się, że wszystko wiesz, a wiesz mało. Twój wpis obniża poziom dyskusji na te tematy - jesteś po prostu niedokształcony, a chcesz decydować w sprawach o których nie masz zielonego pojęcia. Tym poziomem wpisu kompromitujesz się. Przeczytaj publikacje Michała Hellera i inne podane tu w literaturze. I wtedy może coś zrozumiesz...A Czytelników należy przeprosić za wpis na takim poziomie.Potwierdza się powiedzenie P. Chaucharda: "Zuchwali wierzą, że wiedzą, a rozumni wiedzą, że wierzą"! Widać, że Czytelnicy są różni.

  • Sławek M.
    2018-04-10 22:48:11

    arrow

    Coś niecoś jest może zgodne. Ale jeśli chodzi że jest więcej Wszechświatów niż jeden, to chyba ma kłopot z myśleniem. Natomiast jeśli powstanie Wszechświata ktoś wiąże z Biblią to chyba jej nie czytał. Tak mogą pisać osoby, które nie chcą, lub nie wiedzą, lub się kogoś boją że to czym jest Wszechświat ma w ogóle z tym jakikolwiek związek.
    Chętnie bym porozmawiał na temat powstania Wszechświata, Układu Słonecznego się nieco poznałem ale jeśli o Wszechświat? czy on się kończy, jeśli tak to co jest dalej (może raj),
    a tak w ogóle na ziemi
    - Piramidy Egipskie,
    - Budowle astekowskie,
    - czy Majowskie.
    w czasach których aż tak nie poznaliśmy żeby poznać wszechświat
    No chyba że to tajne.
    dziękuję za treści wyjaśnień powiązania z 6-ścioma a było 7 dni redług pisma 3
    pa. .. .

  • Katecheci - Nauczyciele religii
    2016-09-22 16:34:08

    arrow

    w liceum oczekują na wprowadzenie do nowej "Podstawy programowej" takich i innych tematów światopoglądowych. Wtedy nikt z uczniów wierzących i niewierzących nie będzie się nudził na lekcji i uciekał na etykę. Etyka katolicka też powinna być w programie religii szkolnej. Jest dobry czas na załatwienie tych spraw!

  • Podsumowując
    2016-09-17 12:48:12

    arrow

    nasze rozważania należy uznać za nadrzędny sens istnienia Wszechświata i życia ludzkiego - eschatologię. Tego zdania jest wybitny naukowiec Michał Heller: "Wszechświat jest racjonalny, jego celem jest eschatologia bytów świadomych i zapewnienie im wartości zbawienia".

  • także
    2016-08-24 18:36:49

    arrow

    Pismo Święte podaje: "I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły" (Ap 21,1; por. Iz 65, 17).
    Tak więc nauka i religia chrześcijańska - katolicka wykazują zbieżność i komplementarność poglądów w tych sprawach.

  • Autor
    2016-08-19 09:35:05

    arrow

    Naukowcy amerykańscy są przekonani, że po unicestwieniu obecnego Wszechświata razem z Ziemią, powstanie nowy Wszechświat z nową Ziemią (TV6, "Kosmos", s.III, odc. 6). Nauka doprowadza więc do religii i wiary.

  • tenże
    2016-08-08 12:23:00

    arrow

    Naukowcy twierdzą, że przyczyną przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata jest niewidoczna "ciemna energia". Dzięki niej Wszechświat, z układem słonecznym, ma się rozpaść za siedemdziesiąt miliardów lat. Wcześniej jednak na Ziemi zaniknie życie. (Zob. TV4, "Kosmos", s. I, odc. 10).

  • c. d.
    2016-07-26 12:08:03

    arrow

    Nauka współczesna mówi o możliwości istnienia wielu wszechświatów. Hipoteza jednak o "wszechświatach równoległych" wydaje się fikcją naukową. (Zob. "Kosmos", TV6, s. II, odc. 2).

  • S. K.
    2016-07-22 11:57:27

    arrow

    Od Wielkiego Wybuchu Wszechświat istnieje ok. 14 miliardów lat i nadal rozszerza się.
    Jedni naukowcy twierdzą, że z czasem nastąpi kondensacja rozszerzającego się Wszechświata i spalą się w nim wszelkie formy życia. Nie ma jednak żadnych oznak zapowiadających taką kondensację. Jeszcze inni przewidują, że przed rokiem milionowym rozszerzający się Wszechświat zamarznie i przestanie istnieć w nim życie. Inni utrzymują, że rozszerzające się Słońce wypali wszelkie formy życia we Wszechświecie. A to ma nastąpić później. Wszystkie teorie naukowe przewidują koniec życia na Ziemi i koniec całego Wszechświata.
    Nauka głowi się nad przyszłością Wszechświata, a zwykli ludzie nad życiem w nim. ("Kosmos" - Apokalipsa Wszechświata, TV6, s.II, odc. 18).

  • Eska
    2016-07-13 12:47:39

    arrow

    Naukowcy występujący w tym filmie twierdzą, że przed Wielkim Wybuchem istniała materia i antymateria. Zderzenie materii z antymaterią wyzwoliło gigantyczną energię. Nauka nie podaje, kto spowodował to zderzenie. Sami naukowcy twierdzą, że jest to luka w wiedzy naukowej. (TV6,"Kosmos" s. II, odc. 11).

  • tenże
    2016-07-07 11:02:01

    arrow

    Autorzy filmu dokumentalnego o charakterze popularnonaukowym podają, że od pięciu miliardów lat stwierdza się przyspieszenie rozszerzania się Wszechświata, który 73 % wypełnia czarna materia. Może to doprowadzić do zniszczenia życia na Ziemi i końca tego, co nazywamy Wszechświatem (s. I, odc, 6). Oglądajmy ten ciekawy film: "Kosmos" w TV4.

  • suplement autora
    2016-07-07 09:35:28

    arrow

    "Nauka nie tylko nie pogrzebała Boga, nauka właściwie prowadzi do Niego...
    Wierzysz, że zostałeś stworzony przez Wszechświat. Powiedz mi zatem, kto stworzył to, co stworzyło ciebie?...
    Leibnitz postawił pytanie: dlaczego istnieje raczej coś (Wszechświat) niż nic? Moja odpowiedź brzmi: ponieważ stworzył to Bóg. Bóg nie jest niczym, ale nie jest też czymś w sensie fizycznym - jest duchem.
    Jeśli odrzucasz istnienie Boga, masz problem - musisz zmierzyć się z problemem powstania czegoś z niczego. W najlepszym przypadku redefiniujesz pojęcie niczego" - wypowiedź Johna Lennoxa, profesora matematyki na Uniwersytecie w Oxfordzie (Internet).

  • S. K.
    2014-12-28 00:02:07

    arrow

    Współcześni uczeni szczególną uwagę zwracają na racjonalność świata. Przejawem tej racjonalności są prawa przyrody. Racjonalny Wszechświat jako całość i w sposób mało rzucający się w oczy wskazuje na stwórczy zamysł Boga zawarty w strukturze świata przyrody. Uprawianie nauki to nic innego jak odczytywanie tego zamysłu (M. Heller, T. Pabjan).

  • taktoto
    2014-08-08 16:45:19

    arrow

    Jeśli ktoś nie potrafi wyjaśnić swego wpisu, to znaczy, że sam go nie rozumie. Niech więc nie ujawnia publicznie swojej ignorancji przez swoje wygłupy! Odnosi się to do preno.

  • mens
    2014-06-20 08:49:41

    arrow

    Wypowiedź preno jest niezrozumiała. Rozwiń ją i wyjaśnij.

  • preno
    2014-06-18 16:53:12

    arrow

    Wszechświat stworzył ROZUM-TWÓRCA ,teorią ,używając przestrzeni jako budulca ,w celu zdobywania wiedzy.

  • czytelnik
    2014-01-27 12:28:20

    arrow

    Katecheto! Zapoznaj się z propozycją programu katechetycznego dla szkół licealnych (zob. komentarz po publikacji "Co ze światopoglądem naukowym?").

  • x.k.
    2013-10-22 09:52:57

    arrow

    Opracowania te realizują postulaty Stolicy Apostolskiej na temat katechizacji i religii w szkole.

  • x. katecheta
    2013-10-20 15:19:10

    arrow

    W związku z zamiarem wprowadzenia religii na maturę, proponuję wprowadzenie na religię w szkole katechez o tematyce światopoglądowej, dogmatycznej i etycznej. Są one opracowane w pozycjach książkowych pt.: "Kościół wierzący w naukę Chrystusa" (Wyd. Salezjańskie w Warszawie),"Kościół realizujący naukę Chrystusa" (Wyd. Unitas w Siedlcach). Możemy to zrobić na razie na zasadach programu autorskiego, oczekując na dalszy bieg spraw.

  • eska
    2013-05-04 09:23:11

    arrow

    Ateizm absolutny omawia publikacja pt.: "Co ze światopoglądem naukowym?" z komentarzami Czytelników, oraz "Dusza ludzka. Zagadnienia światopoglądowe" (zob. w Internecie).

  • czyt.
    2013-04-30 19:23:18

    arrow

    "Głupi z natury są wszyscy ludzie, którzy nie poznali Boga; z dóbr widzialnych nie zdołali poznać Tego, który jest, patrząc na dzieła nie poznali Twórcy... Bo z wielkości i piękna stworzeń poznaje się ich Stwórcę...Jeśli się bowiem zdobyli na tyle wiedzy, by móc ogarnąć wszechświat - jakże nie mogli rychlej znaleźć jego Pana?" (Księga Mądrości 13, 1-9). Czy tu chodzi o głupotę czy o upór, w przeświadczeniu o swojej własnej mądrości? Jeśli jest to drugie, to równa się pierwszemu...

  • Zgred
    2013-04-30 14:15:28

    arrow

    Ja zaś myśle, że tylko idiota może uważać, że cokolwiek udało mu sie konkluzywnie rozstrzygnąć w te j materii.

  • Internauta
    2013-04-30 12:05:34

    arrow

    "Myślę, że tylko idiota może być ateistą. Musimy przyznać, iż istnieje pewna niepojęta moc czy siła, która sprawiła, iż cały Wszechświat zaistniał" (Ch. Boehmer Anfinsen, laureat nagrody Nobla w dziedzinie chemii).

  • xyz
    2013-02-04 18:14:47

    arrow

    Katecheci! To, co robicie, jest zgodne z \"Dyrektorium ogólnym o katechizacji\", Watykan 1997 - Pallottinum 1998, nr 73. Gratuluję! Proszę sprawdzić!

  • katecheta w liceum
    2013-01-21 14:18:19

    arrow

    Zgadza się, są zainteresowani zagadnieniami światopoglądowymi. Ale jest ich więcej i są szerzej opracowane w książce tegoż Autora pt.:\"Czy jest sens wierzyć?\" Wyd.7. Warszawa 2012. Verbinum. Sam z niej korzystam w szkole, młodzieży polecam przeczytać w domu z Internetu, jako zadanie domowe.

  • katecheta
    2012-12-27 18:08:00

    arrow

    Uważam, że ten temat i inne jemu podobne, powinny znalezć się w programie katechez dla liceum. Jeśli nie umieszczą ich odgórnie, możemy to zrobić oddolnie w ramach programu autorskiego. Materiały już tu mamy. Młodzież będzie zadowolona! Tam nam mówią \"po kolędzie\". Zresztą, popytajmy jeszcze!

  • czytelnik
    2012-11-16 18:00:13

    arrow

    Wszechświat miał swój początek, będzie miał też swój koniec. Kiedy to może nastąpić i z jakich przyczyn? Zob. tegoż autora "Czy jest sens wierzyć?" Wyd.7, Warszawa 2012, s.139-142. Verbinum.

  • ktoś
    2012-09-25 18:15:35

    arrow

    O co ci chodzi człowieku? Weź do ręki Pismo Święte z komentarzem (np. Nowy Testament, Poznań 1998, Wyd. Księgarnia św.Wojciecha) i poczytaj sobie na str.220: \"Ewangelia według Jana. Ewangelię otwiera uroczysty prolog. Jest hymnem o Logosie, czyli Słowie - wyraża objawienie Boga przez Słowo Wcielone\". Jak piszesz, to pisz mądrze. A najpierw dokształć się \"biblisto\"!

  • secutor
    2012-09-23 06:48:16

    arrow

    Na początku było Słowo,
    a Słowo było u Boga,
    i Bogiem było Słowo.
    Ono było na początku u Boga.
    Wszystko przez Nie się stało,
    a bez Niego nic się nie stało,
    co się stało.
    W Nim było życie,
    a życie było światłością ludzi,
    a światłość w ciemności świeci
    i ciemność jej nie ogarnęła. - biblia

    Znacie to?
    Zrozumcie, wydaje wam sie ze znacie.

  • autor
    2012-08-03 19:59:41

    arrow

    4 lipca 2012 r. CERN opublikował oficjalna notę, w której napisano, iż uzyskano potwierdzenie istnienia bozonu Higgsa. Rezultaty tych badań zostały określone jako wstępne. Bez bozonu Higgsa nie jest możliwe utrzymanie atomów, materii i całego Wszechświata w całości. Potwierdzenie istnienia bozonu Higgsa oznacza zdobycie dodatkowych informacji o tym, jak powstał nasz Wszechświat. Dlatego nazwano go "boską cząstką".(Internet).

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.

Co, gdzie, kiedy

w lewoSierpień 2019w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.08

Rajd rowerowy z okazji 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.08

MOK: Lato w mieście 2019

więcej »

RADZYŃ, 01.08

Bajka dla dzieci „Mała wielka stopa”

więcej »

POWIAT BIALSKI, 01.08 16:30

Terespol pamięta! - 75. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

SOKOŁÓW, 01.08 17:00

Uczczą pamięć Powstańców

więcej »

GARWOLIN, 01.08 17:00

Garwolin: 75. rocznica Powstania Warszawskiego

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.08 17:00

Biała Podlaska: obchody 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

ŁUKÓW, 01.08 17:00

Łukowskie obchody wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.08 17:00

Oddadzą cześć Powstańcom

więcej »

MIŃSK MAZ., 01.08 18:30

Wernisaż wystawy malarstwa Anny Kurdej

więcej »

SIEMIATYCZE, 01.08 19:00

Siemiatycze: wystawa w bibliotece

więcej »
2

SIEMIATYCZE, 02.08 17:00

Międzynarodowy Festiwal Folkloru zagości w Ciechanowcu

więcej »

ŁUKÓW, 02.08 21:00

Łuków: Jetro Cinema Summer

więcej »
3

SIEMIATYCZE, 03.08

Zapowiada się kolejny rekordowy spływ – w sobotę z Drohiczyna wyrusza spływ „500 kajaków”

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.08

Bezpłatna mammografia w Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.08

„Zielony Korczew” już w ten weekend

więcej »

MIĘDZYRZEC, 03.08

Festyn żeglarski w Międzyrzecu /zapowiedź/

więcej »

SIEMIATYCZE, 03.08 12:00

Muzyczne Dialogi nad Bugiem

więcej »

WĘGRÓW, 03.08 18:00

Koncert „Wokół Fenomenu Pieśni Romantycznej”

więcej »
4

GARWOLIN, 04.08

Festyn rodzinny w Niesadnej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 04.08

Wojewódzka Wystawa Koni Zimnkorwistych

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.08

Pod Siedlcami w Wiśniewie...

więcej »

POWIAT BIALSKI, 04.08

Dni Wisznic 2019 z Lady Pank i Zenkiem Martyniukiem

więcej »

SIEMIATYCZE, 04.08

Niedzielne popołudnie ze sztuką w Perlejewie

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.08

„Zielony Korczew” już w ten weekend

więcej »

RADZYŃ, 04.08

W Radzyniu niedziela pełna atrakcji dla dzieci

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.08

Otwarta scena MOK. Summer on the street

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 10:00

Łuków: giełda kolekcjonerów

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 12:00

Powiat łukowski: Święto Miodów 2019

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 13:00

Łukowski Klub „Ostoja” zaprasza do oddawania krwi

więcej »

MIŃSK MAZ., 04.08 14:00

Czytanie na trawie w Mińsku Mazowieckim

więcej »

SIEMIATYCZE, 04.08 17:00

Dzień Grodziska 2019

więcej »

WĘGRÓW, 04.08 19:00

„Ordonka” - koncert Marleny Uziębło

więcej »
5 6 7 8

RADZYŃ, 08.08

„Gra o wszystko” w wakacyjnym „Kinie pod Chmurką”

więcej »

WŁODAWA, 08.08 14:00

Ludzie słowa: Spotkanie z Grażyną Lutosławską

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 08.08 19:00

MOK Summer Music Festival - The Best of Queen

więcej »
9

ŁUKÓW, 09.08 21:00

Letnie kino w łukowskim parku

więcej »
10

SOKOŁÓW, 10.08

Powiat sokołowski: będą utrudnienia w ruchu

więcej »

WĘGRÓW, 10.08

Michał Szpak gwiazdą Dni Węgrowa 2019

więcej »

MIŃSK MAZ., 10.08

I Charytatywny Piknik Rodzinny Mazowsze Bohaterom

więcej »

SOKOŁÓW, 10.08

MISTRZOSTWA POLSKI MASTERS

więcej »

SIEMIATYCZE, 10.08

Chopin nad Bugiem

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.08 11:00

KsięgoZbiór w Białej Podlaskiej

więcej »

WĘGRÓW, 10.08 11:00

I Węgrowski Zlot Pojazdów Zabytkowych

więcej »

SIEMIATYCZE, 10.08 18:00

Proletaryat wystąpi w sobotę w Siemiatyczach na Blues – Rock Festiwal

więcej »
11

SOKOŁÓW, 11.08

MISTRZOSTWA POLSKI MASTERS

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08

Piknik Strażacki w Skórcu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 11.08

Wkrótce wieczór uwielbienia w Wisznicach

więcej »

MIŃSK MAZ., 11.08

MĄŻ i ŻONA Aleksandra Fredry w świetlicy wiejskiej w Dąbrowie

więcej »

SIEMIATYCZE, 11.08

Watertag – Bitwa wodna w Siemiatyczach

więcej »

ŁUKÓW, 11.08

Pomnik ostatniego żołnierza wyklętego

więcej »

SOKOŁÓW, 11.08

Powiat sokołowski: będą utrudnienia w ruchu

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08

Zbuczyn: piknik rodzinny i spotkanie z Jarosławem Kaczyńskim

więcej »

RADZYŃ, 11.08

Piknik u Potockich

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08 10:00

Piknik Strażacki OSP Skórzec

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08 12:00

Piknik i turniej siatkarski w Kotuniu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 11.08 14:00

Jarmark Rękodzielniczy w Terespolu

więcej »

ŁUKÓW, 11.08 19:00

Łuków: disco w amfiteatrze

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 11.08 19:00

MOK Summer Music Festival - Ballady Leonarda Cohena

więcej »
12

ŁUKÓW, 12.08

Kino Łuków: „Zatańczymy?”

więcej »

ŁUKÓW, 12.08

Łuków: „Podziemna Historia”

więcej »

GARWOLIN, 12.08 17:00

Chodzi mucha po suficie. Koncert duetu muzycznego kontrabas i trąbka

więcej »
13

MIASTO SIEDLCE, 13.08 18:00

Fatum w Siedlcach

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.08

Doroczna Wystawa Prac Pracowni Rysunku i Malarstwa

więcej »

GARWOLIN, 14.08

Maciejowice: pamiętają w Bitwie Warszawskiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.08 10:00

Święto Wojska dzień wcześniej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.08 12:00

Uroczystości odpustowe w Kodniu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.08 17:00

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej

więcej »
15

ŁUKÓW, 15.08

ŁOK włącza się w obchody Święta Wojska Polskiego

więcej »

ŁUKÓW, 15.08

Łuków: Święto Wojska Polskiego

więcej »

POWIAT BIALSKI, 15.08

Uroczystości odpustowe w Kodniu

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 15.08

Zbliża się Disco Mazovia w Mościbrodach

więcej »

POWIAT BIALSKI, 15.08

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej

więcej »

SIEMIATYCZE, 15.08

Turniej Siatkówki Plażowej w Ciechanowcu

więcej »

MIŃSK MAZ., 15.08

Jarmark folkowy w Wilkowyjach

więcej »

GARWOLIN, 15.08 10:00

Święto Wojska Polskiego w Garwolinie

więcej »

SIEMIATYCZE, 15.08 12:00

Parada motocykli Siemiatycze - Drohiczyn – Grodzisk

więcej »

LUBARTÓW, 15.08 20:00

Opera w plenerze, czyli Moniuszko w Kozłówce

więcej »
16

ŁUKÓW, 16.08

Francuska komedia „Alibi. com" w ramach „JETRO CINEMA SUMMER 2019”

więcej »
17

SIEMIATYCZE, 17.08 10:00

6. Turniej Plażowej Piłki Siatkowej w Mielniku

więcej »

LUBARTÓW, 17.08 16:00

Dni Kocka 2019

więcej »
18

MIŃSK MAZ., 18.08

Dożynki Gminno-Parafialne w Latowiczu

więcej »

RADZYŃ, 18.08

Charytatywny Maraton Zumby „Pokoloruj Świat”

więcej »

POWIAT BIALSKI, 18.08

Jarmark Sapieżyński w Kodniu - zapowiedź

więcej »

LUBARTÓW, 18.08

Kock: Uroczystości patriotyczne i dożynki gminno - parafialne

więcej »

SOKOŁÓW, 18.08

Festyn OSP w Sawicach

więcej »

GARWOLIN, 18.08

Garwolin: festyn rodzinny ze szczytnym celem

więcej »

GARWOLIN, 18.08

Górzno: tego jeszcze nie grali

więcej »

SOKOŁÓW, 18.08

Letni Koncert Disco w Sokołowie Podlaskim

więcej »

POWIAT BIALSKI, 18.08 11:00

I Bialskopodlaskie Święto Miodu

więcej »

RADZYŃ, 18.08 12:00

Dożynki Gminno-Parafialne w Ulanie-Majoracie

więcej »

RYKI, 18.08 13:00

Dziękczynienie za plony w gminie Kłoczew

więcej »

ŁUKÓW, 18.08 19:00

Artyści z Krakowa i organista z USA wystąpią w Łukowie

więcej »

WĘGRÓW, 18.08 19:00

Koncert „Wschodnia Nuta Po Naszemu”

więcej »
19 20

MIASTO SIEDLCE, 20.08

Kolejna odsłona cyklu Kino Sensoryczne już 20 sierpnia

więcej »

MIŃSK MAZ., 20.08

Warsztaty rodzinne - szycie filcowych kapci

więcej »
21 22

DROHICZYN, 22.08 20:00

Golgota Młodych 2019 „Rozłam”

więcej »
23 24

MIASTO SIEDLCE, 24.08 15:00

Wakacyjna Kraina Zabawy

więcej »
25

MIĘDZYRZEC, 25.08

Dożynki gminne w Jelnicy i Sawkach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08

Bieg Jacka po raz dziesiąty!

więcej »

RADZYŃ, 25.08

Letnia Wyprzedaż Garażowa

więcej »

GARWOLIN, 25.08

Gminne dziękczynienie za plony w Podłężu

więcej »

WĘGRÓW, 25.08 12:00

VI Dożynkowy Festyn Parafialny w Grębkowie

więcej »

WĘGRÓW, 25.08 13:00

I Piknik Kół Gospodyń Wiejskich Powiatu Węgrowskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08 16:00

Każdy ma swoje Westerplatte…

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08 18:00

Krucjata Różańcowa za Ojczyznę /zapowiedź/

więcej »
26 27 28 29 30

RADZYŃ, 30.08

Ania Karwan, Katarzyna Groniec i Kuba Sienkiewicz wystąpią w Radzyniu

więcej »
31

RADZYŃ, 31.08

Ania Karwan, Katarzyna Groniec i Kuba Sienkiewicz wystąpią w Radzyniu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 31.08

2. Plogging Siedlce

więcej »

Najnowsze Informacje

foto

Kup tanie ubezpieczenie OC – skorzystaj z kalkulatora...
2019-08-13 11:10:35 Kategoria:

Chcesz kupić ubezpieczenie OC w niskiej cenie? Teraz możesz samodzielnie wybrać dla siebie najlepszą ofertę. Wystarczy skorzystać z kalkulatorów ubezpieczenia on-line!

więcej »
foto

Breloki reklamowe – gadżet zawsze na czasie
2019-08-12 14:51:43 Kategoria:

Masz w planach kampanię promocyjną i zastanawiasz się, w jakie gadżety reklamowe zainwestować? Na rynku każdego roku pojawiają się nowe możliwości. Jeśli jednak...

więcej »
foto

Szkoła Policealna – Medyczne Studium Zawodowe im....
2019-08-12 13:07:30 Kategoria:

Szkoła Policealna – Medyczne Studium Zawodowe im. Janusza Korczaka w Łukowie jest jedyną z ośmiu publicznych zawodowych szkół medycznych w województwie lubelskim, w...

więcej »
foto

Szkło na ścianach – przykłady wykorzystania w biurze
2019-08-07 09:37:39 Kategoria:

Nowoczesne, eleganckie i niezawodne – szkło to materiał znany od wieków, który obecnie przeżywa prawdziwy renesans. Sprawdza się doskonale zwłaszcza w designerskich,...

więcej »
foto

Przegląd wózków transportowych w gastronomii
2019-08-06 12:50:38 Kategoria:

Wybór odpowiedniego wyposażenia w gastronomii nie jest najłatwiejszym zadaniem. Musisz wziąć pod uwagę wiele czynników, które na pierwszy rzut oka mogłyby być...

więcej »
foto

Bajkowa Wyspa - przedszkole i żłobek w Pruszynie-Pieńkach
2019-07-01 07:26:27 Kategoria:

W Pruszynie-Pieńkach powstaje Bajkowa Wyspa - najwspanialsze przedszkole i żłobek. Bajkowa wyspa to niepowtarzalne miejsce na żłobkowo przedszkolnej mapie Siedlec i...

więcej »