KRAJ

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Święta jak dawniej!
2021-12-21 06:08:00 Artykuł czytany 231 razy


Mazowsze to wyjątkowy region, pełen różnorodnych tradycji i zwyczajów świątecznych. Najwięcej z nich dotyczy Wigilii, która uważana była za wyjątkowy, a do tego magiczny dzień. Co robić, aby przeżyć ten czas, tak jak nasi przodkowie? Kilka wskazówek poniżej.






Udekorowany dom

Od XIX w. w każdym polskim domu musiała być choinka, a na niej liczne ozdoby, ale tylko własnoręcznie wykonane! Gotowe były wręcz bojkotowane. Ozdoby wykonywano z bibuły, słomy czy papieru. Dawniej domy na Mazowszu zdobiły też wieszane pod sufitem światy lub podłaźniczki.

W adwent na roraty

Poza umyciem wszystkich okien i wysprzątaniem każdego kąta, obowiązkiem w czasie adwentu był udział w roratach. To ważny, duchowy wymiar przygotowania się do świąt.

Siano i snopy zboża na pamiątkę


Wiele mazowieckich domów pamięta czasy, kiedy w Wigilię wnoszono do domów całe wiązki siana, które rozrzucano na stół i pod ławę. Snopki ustawiane w kątach symbolizowały grotę betlejemską i miały przynosić rodzinie szczęście w nadchodzącym roku.

Pobudka o świcie

Starsze pokolenia do dziś powtarzają, że to, co wydarzy się w Wigilię, decyduje o naszych losach. Upominają więc, by być zorganizowanym i nie leniuchować. Najmłodszych strofują, aby wstali rano i nie narażali się na kary, np. niewłaściwym zachowaniem. W myśl porzekadła „Jaka Wigilia, taki cały rok”.

Postna wigilia

Kotlety, barszczyk czy makowiec – o tych przysmakach nie mogło być mowy przez cały wigilijny dzień. Najwytrwalsi do dziś głodują o chlebie i wodzie, by wraz z pierwszą gwiazdką zasiąść do stołu pełnego bezmięsnych przysmaków. Dawniej w czasie całego adwentu nie urządzano też żadnych imprez ze skoczną muzyką.

Na stole królują ryby

Świeże ryby to podstawa wigilijnej kolacji. Dawniej pojawiały się one na stołach tylko wtedy, gdy w okolicy domostw były rzeki bądź stawy. W Warszawie natomiast dostęp do różnorodnych produktów był większy, gospodynie podawały więc swoim gościom okonie, szczupaki w szafranie, ciasta i bakalie. Wierzono, że obfitość wigilijnych potraw zapewni dobrobyt na cały rok.

12 postnych potraw na stole


Jedną z tradycji, która zachowała się do dziś jest zasada, że na wigilijnym stole powinno znaleźć się 12 potraw z produktów z pola, sadu, ogrodu, lasu i wody. Każdej z nich trzeba spróbować, aby cieszyć się powodzeniem w najbliższej przyszłości. To, co powinno znaleźć się na świątecznych stołach zależy od regionu. Np. w północnej części regionu - czerwony barszcz z uszkami, kluski z makiem, zupa owocowa z kluskami, pierogi z grzybami, grzyby obsmażane w cieście, grochu z kapustą czy śledzie podawane z kartoflami. Natomiast typowa dla Radomia jest bardzo gęsta zupa oparta na suszu owocowym i zaprawiana mlekiem, czyli pamuła.

Parzysta liczba gości

W dawnych mazowieckich dworach pilnowano, by przy stole wigilijnym zasiadała parzysta liczba gości. Wierzono, że nietrzymanie się tej zasady oznacza, że któryś z biesiadników nie doczeka kolejnych świąt…

Puste miejsce przy stole


W wielu domach nadal zostawia się jedno puste miejsce przy wigilijnym stole. Może z niego skorzystać zbłąkany wędrowiec. Dawniej na pusty talerzyk odkładano cząstki opłatka, dzieląc się nim w ten sposób z duszami bliskich zmarłych.

Łamanie się opłatkiem


Kolorowy opłatek przeznaczony jest dla zwierząt. Dawniej wierzono, że w ten jedyny wieczór mogą one przemówić do gospodarzy. Białym opłatkiem natomiast łamiemy się z bliskimi, składając życzenia przy wigilijnym stole.

Zmarli są z nami w Wigilię


Nasi przodkowie wierzyli, że w wigilijny wieczór wokół stołu gromadzą się bliscy zmarli. Trzeba więc uważać, by nie usiąść biednej duszyczce na kolanach. Stąd zwyczaj dmuchania na ławkę bądź krzesło przed usadowieniem się na nim. Gospodynie z tradycjami nigdy nie zabierały dań ze stołu tuż po kolacji. Wierzono, że dusze zmarłych, które odwiedzają domostwa mogą się nimi posilić.

W Wigilię bez długów


Do dziś w wielu domach pamięta się, że czas przed pierwszą gwiazdką jest też ostatnim dzwonkiem na rachunek sumienia i przypomnienie, czy na pewno oddaliśmy wszystkim pożyczone rzeczy. W przeciwnym razie dłużnikami będziemy również w kolejnym roku.

Słowa mają moc

Nasi przodkowie byli przekonani, że spełni się to, co wypowiedziane w Wigilię. Nie wolno było złorzeczyć nawet w myślach!

Obrzucanie owsem

Ta roślina sprzyjała nawiązywaniu kontaktów towarzyskich. Im więcej owsa było we włosach u panien, tym większe powodzenie miały u chłopców i szanse na zamążpójście w nadchodzącym roku. Zwyczaj obrzucania owsem był typowy dla Ziemi Radomskiej. Ludność wierzyła, że zostanie on poświęcony i posłuży do przyszłorocznych zasiewów.

Szczodrak w podarku

Boże Narodzenie to czas przepełniony serdecznością i radością. Przemiłym zwyczajem było wręczanie sobie podarków – małych ciasteczek zwanych szczodrakami.

Fot. D. Krześniak
wykop

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




foto

Najbardziej wymagające kondycyjnie sporty
2022-05-18 14:19:45 Kategoria:

Nie ma znaczenia, ile czasu spędzasz na ćwiczeniach, ale jak dobrze go wykorzystujesz. Możesz poświęcić wiele godzin na siłowni i nie uzyskać żadnych wyników, ale masz...

więcej »
foto

Stan branży konferencyjno-eventowej po pandemii
2022-05-13 16:05:13 Kategoria:

- Bardzo się staraliśmy, żeby utrzymać ośrodek, a w szczególności pracowników. To był bardzo ciężki okres – mówi Karolina Lipnicka, menedżer ośrodka rekreacyjno-...

więcej »
foto

Dom i samochód - naprawy, specjaliści i modyfikacje
2022-05-12 08:04:21 Kategoria:

Serwisy lokalne mają w sieci ogromną konkurencję. W tym miejscu wystarczy wspomnieć o mediach społecznościowych czy portalach informacyjnych, z których codziennie...

więcej »
- 101,7fm / 106,0 fm - ONAIR


Zapraszamy na audycje:

foto

Prosto z lasu z 19 maja 2022
2022-05-19 07:31:08 Kategoria:

Spacery na świeżym powietrzu często przynoszą nam niespodzianki. Na przykład w postaci spotykanych na naszych ścieżkach dzikich zwierząt. Tym bardziej, jeśli jest to...

więcej »


Co, gdzie, kiedy

w lewoMaj 2022w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

KRAJ, 01.05 - 07.05

XIV Tydzień Biblijny i Narodowe Czytanie Pisma Świętego

więcej »
2

POWIAT BIALSKI, 02.05 19:00

Koncert wirtuoza skrzypiec Vadima Brodskiego w Janowie Podl.

więcej »
3

SIEMIATYCZE, 03.05

Obchody Święta Konstytucji 3 Maja w gminie Mielnik

więcej »

GARWOLIN, 03.05

Witaj Majowa Jutrzenko... 3 maja w Garwolinie

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.05

Niemen akustycznie

więcej »

MIŃSK MAZ., 03.05

Obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja w Dobrem

więcej »

ŁOSICE, 03.05

3 maja w Łosicach

więcej »

SIEMIATYCZE, 03.05

Mecz charytatywny dla Igi

więcej »

WŁODAWA, 03.05

Zaproszenie na obchody Narodowego Święta Trzeciego Maja

więcej »

GARWOLIN, 03.05

3 maja w Borowiu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 03.05 10:00

Siedlce: Obchody 231. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja

więcej »

GARWOLIN, 03.05 10:00

Żelechów: patriotyczno-strażackie uroczystości

więcej »

MIĘDZYRZEC, 03.05 11:30

3 maja w Międzyrzecu Podlaskim

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.05 11:30

Obchody Święta Konstytucji 3 Maja w Białej Podlaskiej

więcej »
4 5

MIASTO SIEDLCE, 05.05

Zmiana organizacji ruchu w związku z Jarmarkiem Św. Stanisława

więcej »
6

ŁUKÓW, 06.05

Łuków w nowych barwach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.05

Siedlce-zbiórka elektrośmieci

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.05

Zmiana organizacji ruchu w związku z Jarmarkiem Św. Stanisława

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.05 10:00

XIII Siedlecki Jarmark św. Stanisława

więcej »
7

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 07.05

Szczypiorniści AZS AWF Biała Podlaska znowu na parkiecie

więcej »

ŁUKÓW, 07.05

Łuków: O depresji bez tabu

więcej »

GARWOLIN, 07.05

Wystawa w Galerii Kotłownia

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 07.05

Mokobody: Wieczór z Matką Budzieszyńską

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 07.05

Zmiana organizacji ruchu w związku z Jarmarkiem Św. Stanisława

więcej »

SIEMIATYCZE, 07.05

Po raz 14. w Mielniku królować będzie korowaj

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 07.05

Męski Różaniec w Siedlcach

więcej »

ŁUKÓW, 07.05

Kino Łuków: seanse po ukraińsku

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 07.05 09:30

Kongres Służby Liturgicznej /OGLĄDAJ/

więcej »
8

PARCZEW, 08.05

Koncert Jana Kondraka w Parczewie

więcej »

GARWOLIN, 08.05

Święto 1. Pułku Strzelców Konnych w Garwolinie

więcej »

ŁUKÓW, 08.05

Kino Łuków: seanse po ukraińsku

więcej »

ŁUKÓW, 08.05

Łuków: Dzień Strażaka

więcej »

KRAJ, 08.05 - 15.05

Tydzień Modlitw o Powołania. Orędzie Papieża na 59. Światowy Dzień Modlitw o Powołania

więcej »

ŁUKÓW, 08.05

Pontyfikat Jana Pawła II malowany piaskiem

więcej »

PARCZEW, 08.05 10:00

Przed nami Diecezjalny Dzień Rodziny

więcej »

ŁUKÓW, 08.05 17:00

W niedzielę pokazy kaskaderskie w Łukowie!

więcej »
9 10 11

SIEMIATYCZE, 11.05

Kolejna Środa w Karmelu

więcej »
12 13

WŁODAWA, 13.05

Uroczystości w Centrum Religijno-Zabytkowym w Hannie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 13.05

Nocne Czuwanie Młodych w Siedlcach

więcej »
14

GARWOLIN, 14.05

Garwolińska Noc Muzeów bez Muzeum

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.05 18:00

Muzeum Regionalne zaprasza na Noc Muzeów

więcej »
15

WŁODAWA, 15.05

XIV Wiosenny Spływ Kajakowy - POWITANIE BOBRÓW 2022

więcej »

ŁUKÓW, 15.05

Pierwszy koncert Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej w Łukowie

więcej »

SOKOŁÓW, 15.05

Senior Show

więcej »

ŁUKÓW, 15.05

Łuków: Chór KOE i Mateusz Rzewuski na pierwszym koncercie Festiwalu

więcej »

RADZYŃ, 15.05 10:00

VII MŁODZIEŻOWY CZEMPIONAT KONI RAS ZIMNOKRWISTYCH w Bedlnie k. Radzynia Podlaskiego

więcej »
16 17

ŁUKÓW, 17.05

Gmina Łuków: rusza pomoc żywnościowa

więcej »
18

ŁOSICE, 18.05

Koncert Katarzyny Żak w Łosicach

więcej »

SOKOŁÓW, 18.05

Janusz Korczak. Król dzieci

więcej »

SIEMIATYCZE, 18.05

Kolejna Środa w Karmelu

więcej »
19

ŁUKÓW, 19.05

Łuków: spotkanie burmistrza z mieszkańcami

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 19.05 10:00

VIII Integracyjny Przegląd Twórczości Artystycznej „Wiosenne Inspiracje”

więcej »
20

POWIAT BIALSKI, 20.05

Wernisaż Arkadiusza Markiewicza

więcej »

POWIAT BIALSKI, 20.05

Rekolekcje Maryjne w Kodniu

więcej »

SIEMIATYCZE, 20.05

Piknik muzyczny w Siemiatyczach

więcej »
21

GARWOLIN, 21.05

Chcesz wiedzieć więcej o służbie wojskowej? Przyjdź przed garwolińskie starostwo

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 21.05

„O Matce Pieśń”. Koncert Zespołu Artystycznego Seniorynki

więcej »

POWIAT BIALSKI, 21.05

Rekolekcje Maryjne w Kodniu

więcej »
22

MIŃSK MAZ., 22.05

Kulturomaniak - Finał

więcej »

POWIAT BIALSKI, 22.05

Rekolekcje Maryjne w Kodniu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 22.05 11:00

Uczelnia zaprasza na Piknik Naukowy

więcej »
23 24 25

GARWOLIN, 25.05

Z Joanną Bator o przemocy w relacjach międzyludzkich

więcej »
26 27

POWIAT BIALSKI, 27.05

Dzień Matki w Janowie Podlaskim

więcej »

ŁUKÓW, 27.05

Łuków: ruszyły zapisy na Bieg z Pochodniami

więcej »

ŁUKÓW, 27.05

Dni Łukowa 2022

więcej »

SOKOŁÓW, 27.05 17:00

ZPiT Sokołowianie: Koncert Jubileuszowy

więcej »
28

ŁUKÓW, 28.05

Dni Łukowa 2022

więcej »

ŁUKÓW, 28.05

Łuków: Triduum z Błogosławionym Kardynałem Wyszyńskim

więcej »
29

ŁUKÓW, 29.05

Dni Łukowa 2022

więcej »
30 31

Najnowsze Informacje